Shloka 21

Exposition of the Duties of Ascetics

Saṃnyāsa-Dharma

Devanagari script

स्नात्वा शौचयुतो नित्यं कमंडलुकरः शुचिः । ब्रह्मचर्यरतो नित्यं वनवासरतो भवेत्

Transliteration

snātvā śaucayuto nityaṃ kamaṃḍalukaraḥ śuciḥ | brahmacaryarato nityaṃ vanavāsarato bhavet

Translation

Nach dem Bad soll er stets in Reinheit verweilen, sauber, und das kamaṇḍalu (Wassergefäß) in der Hand tragen. Stets dem brahmacarya (Keuschheit) hingegeben, soll er zur Waldwohnung neigen, zum Leben der Entsagung.

Word by Word

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: पूर्वकाल (क्रियाविशेषण/अव्ययभाव)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), धातु: स्ना, अर्थ: स्नानं कृत्वा

• शौच-युतः: endowed with purity
• शौच-युतः: कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शौच (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुष-समास (सह/युक्त अर्थे)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: क्रियाविशेषण (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण)

• कमण्डलु-करः: holding a water-pot
• कमण्डलु-करः: कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कमण्डलु (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कमण्डलुं करः यस्य/कमण्डलु-धारकः)

• शुचिः: pure
• शुचिः: कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ब्रह्मचर्य-रतः: devoted to celibacy
• ब्रह्मचर्य-रतः: कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्रह्मचर्य (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सप्तमी/विषय-तत्पुरुष (ब्रह्मचर्ये रतः)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: क्रियाविशेषण (अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण)

• वनवास-रतः: devoted to living in the forest
• वनवास-रतः: कर्तृविशेषण (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वनवास (प्रातिपदिक) + रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विषय-तत्पुरुष (वनवासे रतः)

• भवेत्: should be
• भवेत्: क्रिया (आख्यात)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

Speaker

Unspecified (context-dependent narrator/instructor voice within Svargakhaṇḍa)

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Geographic Context

Type: forest

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: शौचयुतो → शौच-युतः; कमंडलुकरः → कमण्डलु-करः; ब्रह्मचर्यरतो → ब्रह्मचर्य-रतः; वनवासरतो → वनवास-रतः

FAQs

What practice does this verse prescribe for daily purity?

It prescribes bathing (snāna) and maintaining śauca—ongoing cleanliness and purity—as a daily discipline.

Why is the kamaṇḍalu mentioned in the verse?

The kamaṇḍalu symbolizes an ascetic’s simple, regulated life—used for water in rituals and daily needs—marking a disciplined renunciant identity.

What is the ethical lesson taught by this shloka?

The verse teaches self-restraint and simplicity: cultivate purity, continence (brahmacarya), and detachment expressed as a readiness for austere living (vanavāsa).