Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

Sequential Description of Pilgrimage Fords and Their Merits

Tīrtha-Itinerary

अश्वमेधफलं लब्ध्वा ब्रह्मलोके महीयते । दर्वीसंक्रमणं प्राप्य तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम्

aśvamedhaphalaṃ labdhvā brahmaloke mahīyate | darvīsaṃkramaṇaṃ prāpya tīrthaṃ trailokyaviśrutam

Nachdem er die Frucht des Aśvamedha erlangt hat, wird er in Brahmās Welt geehrt. Er erreicht Darvī-saṃkramaṇa, eine heilige Furt, die in den drei Welten berühmt ist.

अश्वमेधफलम्the fruit of the Aśvamedha
अश्वमेधफलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअश्वमेध + फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—अश्वमेधस्य फलम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
लब्ध्वाhaving obtained
लब्ध्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√लभ् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकाल (having obtained)
ब्रह्मलोकेin Brahmaloka
ब्रह्मलोके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootब्रह्मलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः—ब्रह्मणः लोकः (षष्ठी-तत्पुरुष)
महीयतेis honored/glorified
महीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is honored/is glorified)
दर्वीसंक्रमणम्Darvīsaṃkramaṇa (a crossing/place-name)
दर्वीसंक्रमणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदर्वी + संक्रमण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—दर्व्याः संक्रमणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√आप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), पूर्वकाल (having reached)
तीर्थम्a sacred ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्रैलोक्यविश्रुतम्renowned in the three worlds
त्रैलोक्यविश्रुतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य + विश्रुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तीर्थम् इति विशेषणम्; समासः—त्रैलोक्ये विश्रुतम् (सप्तमी-तत्पुरुष)

Unspecified (narrative voice within Padma Purana Svargakhaṇḍa context)

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Type: tirtha

Sandhi Resolution Notes: अश्वमेध+फलम्→अश्वमेधफलम्; ब्रह्म+लोके→ब्रह्मलोके; दर्वी+संक्रमणम्→दर्वीसंक्रमणम्; त्रि+लोक्य→त्रैलोक्य (वृद्धि)

B
Brahmaloka
A
Aśvamedha
D
Darvīsaṃkramaṇa

FAQs

It states that reaching this tirtha grants merit comparable to performing the Aśvamedha sacrifice and results in honor in Brahmaloka.

The verse uses Aśvamedha as a benchmark for supreme ritual merit, implying that pilgrimage to this renowned tirtha can yield an equivalent spiritual reward.

It elevates sacred pilgrimage and reverence for tirthas as accessible means of earning great merit, encouraging disciplined, faith-based religious practice.