Previous Verse
Next Verse

Shloka 54

Adhyaya 76The Sixth Manvantara: Cakshusha Manu, the Child-Snatcher, and the Problem of Kinship

सुमेधा विरजाश्चैव हविष्मानुन्नतो मधुः ।

अतिनामा सहिष्णुश्च सप्तासन्निति चर्षयः ॥

sumedhā virajāś caiva haviṣmān unnato madhuḥ / atināmā sahiṣṇuś ca saptāsann iti carṣayaḥ

Sumedhā, Virajā, Haviṣmān, Unnata, Madhu, Atināmā und Sahiṣṇu — diese sieben waren die ṛṣis, die Seherweisen.

सुमेधाःSumedhā
सुमेधाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसु-मेधस्/मेधा (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (सु मेधा यस्य) नाम
विरजाःVirajā
विरजाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवि-रजस्/विरजा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
हविष्मान्Haviṣmān
हविष्मान्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootहविष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessing oblation)
उन्नतःUnnata
उन्नतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउन्नत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (also ‘elevated’)
मधुःMadhu
मधुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
अतिनामाःAtināmā
अतिनामाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअति-नामन्/अतिनामा (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (अति नाम यस्य) नाम
सहिष्णुःSahiṣṇu
सहिष्णुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसहिष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (also ‘patient/enduring’)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या; प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (indeclinable numeral used adjectivally)
आसन्were
आसन्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Narrator (Mārkaṇḍeya) continuing the manvantara catalogue
Saptarṣis (Seven Seers)
CosmologyRishi lineageManvantara chronologySacred genealogy

FAQs

The stability of the world-age is anchored by ṛṣis—embodiments of tapas, memory, and dharma—who transmit knowledge and regulate sacred order.

Manvantara: standard manvantara-description includes Manu, Devas, Indra, and Saptarṣis.

Seven seers can be read as seven ‘channels’ of revelation sustaining a cycle; their names emphasize qualities (purity, endurance, elevation) as archetypes of spiritual governance.