Adhyaya 69 — The King’s Neglect of His Wife and the Restoration of Dharma
मार्कण्डेय उवाच । विलक्ष्यः स महीपाल इत्युक्तस्तेन धीमता । तथेत्युक्त्वा च पप्रच्छ हृतां पत्नीं द्विजन्मनः ॥
mārkaṇḍeya uvāca vilakṣyaḥ sa mahīpāla ity uktas tena dhīmatā / tathety uktvā ca papraccha hṛtāṃ patnīṃ dvijanmanaḥ
Mārkaṇḍeya sprach: So von jenem Weisen angesprochen, wurde der König beschämt. Mit den Worten „So sei es“ fragte er daraufhin nach der Frau des Brahmanen, die entführt worden war.
Shame (vilakṣyatā) here signals moral awakening: correct counsel produces humility, which then leads to right action—seeking to repair harm done to the vulnerable.
Manvantara: an illustrative episode within a Manu-era used to teach dharma through narrative consequence.
The king’s ‘abashment’ represents the turning-point where ego yields to dharma; only then can truth (right inquiry) arise.