Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Adhyaya 56The Descent and Fourfold Course of the Ganga; Jambudvipa’s Varshas and Their Conditions

गत्वा भुवं समासाद्य भद्राश्वाज्जलधिं गता ।

तथैवालकनन्दाख्या दक्षिणे गन्धमादने ॥

gatvā bhuvaṃ samāsādya bhadrāśvājjaladhiṃ gatā /

tathaivālakanandākhyā dakṣiṇe gandhamādane

Als sie die Erde erreichte, ging sie von Bhadrāśva bis zum Ozean. Ebenso ist im Süden bei Gandhamādana jener Arm als Alakanandā bekannt.

गत्वाhaving gone
गत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु √गम्)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वक्रिया
भुवम्the earth
भुवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभुव्/भू (प्रातिपदिक ‘भुव्’ = पृथ्वी)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण; prior action)
TypeVerb
Rootसम्-आ-√सद् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having reached/approached’
भद्राश्वात्from Bhadrāśva (region)
भद्राश्वात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootभद्राश्व (प्रातिपदिक; देश/वर्ष-नाम)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान
जलधिम्the ocean
जलधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजलधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
गताwent/has gone
गता:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु √गम्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘she went/has gone’
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb): ‘thus/so’
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध; emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (particle of emphasis)
अलका-नन्दा-आख्याnamed Alakanandā
अलका-नन्दा-आख्या:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअलका (प्रातिपदिक) + नन्दा (प्रातिपदिक) + आख्या (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नामधेय/उपपद: ‘अलका-नन्दा इति आख्या’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (नदी)
दक्षिणेin the south
दक्षिणे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; देशाधिकरण
गन्धमादनेon Gandhamādana (mountain)
गन्धमादने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootगन्धमादन (प्रातिपदिक; पर्वत-नाम)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अधिकरण
Mārkaṇḍeya (continuing narration)
Gaṅgā
Gaṅgā as multi-named river-devī (Sītā/Alakanandā etc.)
Sacred GeographyJambūdvīpa cosmographyRiver nomenclature

FAQs

The same sanctifying principle becomes locally present under different names; reverence is due not only to a single famous site but to the sacred networks that sustain worlds.

Sthāna: description of varṣas/regions (e.g., Bhadrāśva) and their waters’ movement to the ocean.

‘Reaching the earth’ suggests descent of higher consciousness into embodied reality; the ocean destination symbolizes re-mergence into the undifferentiated absolute.