Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

Adhyaya 14The Messenger of Yama Explains Karmic Retribution and the Causes of Naraka Torments

मृताः पुनश्च नरकं पुनर्जाताश्च तादृशम् ।

व्याधिमृच्छन्ति कल्पान्तपरिमाणं नराधिप ॥

mṛtāḥ punaś ca narakaṃ punarjātāś ca tādṛśam /

vyādhim ṛcchanti kalpāntaparimāṇaṃ narādhipa

Nach dem Tod gehen sie abermals in die Hölle; und wenn sie wiedergeboren werden, begegnen ihnen solche Krankheiten — dies währt bis zu einem Maß, das bis zum Ende eines Äons (kalpa) andauert, o König.

मृताःhaving died; dead
मृताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त/PPP (भूतकर्मणि कृदन्त) 'मृत'; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक (adverb: 'again')
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (कर्म/Accusative), एकवचन; गत्यर्थे कर्म (destination as object)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक
जाताःborn
जाताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त/PPP 'जात'; पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
तादृशम्such; of that kind
तादृशम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (व्याधिम्)
व्याधिम्disease
व्याधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootव्याधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
ऋच्छन्तिthey undergo/attain
ऋच्छन्ति:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootऋ (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; उपसर्गरहित √ऋ (गत्यर्थ) → ऋच्छति
कल्पान्तपरिमाणम्lasting until the end of an aeon
कल्पान्तपरिमाणम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकल्प-अन्त-परिमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (व्याधिम्); समासः—कल्पस्य अन्तः (षष्ठी-तत्पुरुष) + तस्य परिमाणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
नराधिपO king (lord of men)
नराधिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनर-अधिप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; समासः—नराणाम् अधिपः (षष्ठी-तत्पुरुष)
Yamakiṅkara addressing a king (narādhipa) within the narrative discourse
Yama
KarmaSaṃsāraLong-duration consequencesRoyal instruction

FAQs

Adharma can generate repeating cycles of suffering across lives, implying that ethical repair must be deep—transforming character, not merely enduring punishment.

Touches cosmological time (kalpa) but functions mainly as karma-dharma instruction rather than manvantara or genealogy.

‘Until kalpa’s end’ dramatizes how ignorance can feel endless; liberation requires insight and right action that cut the recurrence, not just temporary relief.