Shloka 67
क्षामयित्वा तु कौरव्यं रणादुत्तरमागतम् । प्रशशंस ततो मत्स्य: शृण्वतः सव्यसाचिन:,इधर मत्स्यनरेश कुरुनन्दन युधिष्ठिरसे क्षमा माँगकर सव्यसाची अर्जुनके सुनते हुए ही रणभूमिसे आये हुए उत्तरकी प्रशंसा करने लगे--
kṣāmayitvā tu kauravyaṃ raṇād uttaram āgatam | praśaśaṃsa tato matsyaḥ śṛṇvataḥ savyasācinaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem König Virāṭa den Kuruprinzen (Yudhiṣṭhira) um Verzeihung gebeten hatte, pries er darauf Uttara, der vom Schlachtfeld zurückgekehrt war—und tat dies, während Arjuna, der Savyasācī, der mit beiden Händen gleich geschickte Bogenschütze, zuhörte. Die Szene betont die Pflicht des Königs, durch Entschuldigung den Frieden wiederherzustellen und Tapferkeit öffentlich zu ermutigen, selbst wenn der wahre Urheber des Sieges unerkannt bleibt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal and ethical conduct: wrongdoing is addressed through seeking forgiveness to restore social harmony, and courage is encouraged through public commendation. It also reflects restraint and discretion, since Arjuna—who truly ensured victory—remains uncredited due to the necessity of maintaining the Pāṇḍavas’ concealment.
After apologizing to Yudhiṣṭhira, King Virāṭa praises his son Uttara for returning from the battle. Arjuna (Savyasācin) hears this praise, though he is the real warrior behind the success, consistent with the incognito setting of the Virāṭa episode.