Shloka 23
Virāṭa’s Conciliation and Uttara’s Account of the Unseen Champion
Bṛhannadā/Arjuna
प्राजापत्यं तथैवैन्द्रमाग्नेयं रौद्रदारुणम् । कौबेरं वारुणं चैव याम्यं वायव्यमेव च । प्रयुञजजानौ महात्मानौ समरे तौ विचेरतु:,प्राजापत्य, ऐन्द्र, आग्नेय, भयंकर रौद्र, कौबेर, वारुण, याम्य तथा वायव्य अस्त्रोंका प्रयोग करते हुए वे दोनों महापुरुष समरभूमिमें विचर रहे थे
vaiśampāyana uvāca |
prājāpatyaṃ tathaiva aindram āgneyaṃ raudra-dāruṇam |
auberaṃ vāruṇaṃ caiva yāmyaṃ vāyavyam eva ca |
prayujjānau mahātmānau samare tau viceratuḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Indem sie der Reihe nach das Prājāpatya, die Indra-Waffe, das Agneya, das furchtbare und schreckliche Raudra sowie das Kaubera, das Vāruṇa, das Yāmya und das Vāyavya einsetzten, streiften jene beiden großherzigen Krieger über das Schlachtfeld. Die Szene macht deutlich, dass kriegerische Macht, wenn sie ohne Zügel entfesselt wird, zur Schreckenskraft wird—und deutet an, dass wahre Rechtschaffenheit im Krieg nicht nur in der Fähigkeit liegt, sondern im disziplinierten, vom Dharma geleiteten Gebrauch der Stärke.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights overwhelming martial capability through divine weapons, implicitly raising the ethical point that power in war must be governed by dharma—restraint, right intention, and proportionality—rather than mere display of force.
Two great warriors are moving across the battlefield while deploying a sequence of famed divine astras—associated with Prajāpati, Indra, Agni, Rudra, Kubera, Varuṇa, Yama, and Vāyu—indicating an intense escalation of combat.