Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
अर्जुनके वे बाण जिस प्रकार शत्रुओंके शरीरमें अटकते नहीं थे, उन्हें छेदकर पार निकल जाते थे, उसी प्रकार उनका रथ भी उस समय शत्रु-सेनाओंमें कहीं रुकता नहीं था; उनको चीरता हुआ आगे बढ़ जाता था ।।
arjunake te bāṇā yathā śatrūṇāṃ śarīreṣu na tiṣṭhanti, tān bhittvā pārāṃ gacchanti, tathā tasya ratho ’pi tadā śatru-senāsu kvacid api na rurodha; tāṃś chittvāgre ’bhivavṛdhe. sa tad vikṣobhayām āsa hārātibalam añjasā, ananta-bhogo bhujagaḥ krīḍann iva mahārṇave.
Vaiśaṃpāyana sprach: Wie Arjunas Pfeile nicht in den Leibern der Feinde stecken blieben, sondern sie durchbohrten und darüber hinausflogen, so hielt auch sein Wagen nirgends in den feindlichen Reihen an; er schnitt sich hindurch und stürmte voran. Auf diese Weise brachte er mühelos das mächtige Heer in Verwirrung—wie der Schlangenkönig mit endlosen Windungen, der spielend im großen Ozean ihn aufwühlt und in Aufruhr versetzt.
वैशम्पायन उवाच
Power guided by dharma should be decisive yet disciplined: Arjuna’s skill is portrayed as precise and unstoppable, aimed at restoring rightful order in conflict rather than indulging in needless violence.
Arjuna drives his chariot through the enemy formations without being checked, his arrows piercing through opponents; he creates widespread confusion in the hostile ranks, compared to Śeṣa churning the ocean while at play.