Shloka 10
द्रोण-पार्थ-युद्धम्
Droṇa–Pārtha Strategic Engagement
(वैशग्पायन उवाच तमदूरमुपायान्तं दृष्टवा पाण्डवमर्जुनम् | नारय: प्रेक्षितुं शेकुस्तपन्तं हि यथा रविम् ।। सतं दृष्टवा रथानीकं पार्थ: सारथिमब्रवीत् ।) वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तपते हुए सूर्यकी भाँति देदीप्यमान पाण्डुनन्दन अर्जुनको समीप आते देख शत्रु उनकी ओर दृष्टिपात न कर सके। रथियोंकी सेनाको सामने देख कुन्तीकुमार अर्जुनने सारथिसे कहा। अजुन उवाच इषुपाते च सेनाया हयान् संयच्छ सारथे । यावत् समीक्षे सैन्येडस्मिन् क्वासौ कुरुकुलाधम:
arjuna uvāca |
iṣupāte ca senāyā hayān saṁyaccha sārathe |
yāvat samīkṣe sainye 'smin kvāsau kurukulādhamaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: „O Janamejaya! Als Arjuna, der Sohn Pāṇḍus, herannahte und wie die glühende Sonne strahlte, vermochten die Feinde nicht, ihren Blick auf ihn zu richten. Als Arjuna, Kuntīs Sohn, das Heer der Wagenkämpfer vor sich sah, sprach er zu seinem Wagenlenker. Arjuna sagte: ‚Wagenlenker, zügle hier die Pferde, innerhalb der Pfeilweite des Heeres, damit ich dieses Aufgebot mustere und sehe, wo jener Schandfleck des Kuru-Geschlechts steht.‘“
अजुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a kṣatriya’s deliberate, disciplined approach in battle: before striking, Arjuna orders controlled positioning and careful assessment. Ethical force is shown as purposeful and directed, not impulsive.
As Arjuna approaches the opposing force, he instructs his charioteer to halt the chariot within arrow-shot so he can scan the enemy formation and locate the person he condemns as a disgrace to the Kuru line.