Shloka 39
Virāṭa Rescued from Suśarmā; Night Battle and Royal Gratitude (विराटमोक्षणं सुशर्मवधाभिमुखं च)
इस प्रकार श्रीमहाभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहदरणपर्वमें दक्षिण दिशाकी ओरसे गौअओंके अपहरण के प्रसंगर्ें मत्स्यराजविराटके युद्धोद्योगसे सम्बद्ध इकतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
Iti prakāraṃ Śrīmahābhārate Virāṭaparvake antargata Go-haraṇa-parvaṇi dakṣiṇa-diśāyāḥ orasaḥ gāvām apaharaṇa-prasaṅge Matsya-rāja-Virāṭasya yuddhodyogena sambandhī ekatriṃśattamo 'dhyāyaḥ pūrṇaḥ.
So endet im Śrī Mahābhārata, innerhalb des Virāṭa Parva — insbesondere im Abschnitt Go-haraṇa (Rinderraub) — das einunddreißigste Kapitel. Es steht im Zusammenhang mit dem Vorfall, dass die Rinder nach Süden fortgetrieben wurden, und mit den Kriegsvorbereitungen König Virāṭas der Matsyas als Antwort auf diese Schmach.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage functions as a chapter-ending colophon highlighting a dharmic concern: the protection of cattle and subjects is a king’s duty, and theft or violent seizure (apaharaṇa) provokes rightful resistance and organized defense.
It marks the completion of a chapter in the Go-haraṇa episode within Virāṭa Parva, summarizing that cattle were abducted from the southern side and that King Virāṭa of Matsya undertook preparations for battle in response.