Bhīma–Draupadī Saṃvāda on Restraint, Protection, and the Kīcaka Threat
Virāṭa-parva, Adhyāya 20
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ५ श्लोक मिलाकर कुल ५२ श्लोक हैं।) हि >> न [हुक हि 7 2 विशो< ध्याय: द्रौपदीद्वारा भीमसेनसे अपना दुःख निवेदन करना द्रौपहुुवाच अहं सैरन्ध्रिवेषेण चरन्ती राजवेश्मनि । शौचदास्मि सुदेष्णाया अक्षधूर्तस्य कारणात्,द्रौपदी कहती है--परंतप! तुम्हारे जूएमें चतुर चालाक भाईके कारण आज मैं राजमहलनमें सैरन्ध्रीका वेश धारण करके टहल बजाती और रानी सुदेष्णाको स्नानकी वस्तुएँ जुटाकर देती हूँ इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि कीचकवधपर्वणि द्रौपदीभीमसंवादे विंशो5ध्याय: ।। २० || इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत कीचकवधपर्वमें द्रौपदी-भीम-संवादविषयक बीसवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ २० ॥। हम (0) अऑणआ आह एकविशो< ध्याय: भीमसेन और द्रौपदीका संवाद भीमसेन उवाच धिगस्तु मे बाहुबलं गाण्डीवं फाल्गुनस्य च । यत् ते रक्तौ पुरा भूत्वा पाणी कृतकिणाविमौ
bhīmasena uvāca |
dhig astu me bāhubalaṃ gāṇḍīvaṃ phālgunasya ca |
yat te raktau purā bhūtvā pāṇī kṛtakīṇāv imau ||
Bhīmasena sprach: „Schande über die Kraft meiner Arme—und Schande auch über Arjunas Gāṇḍīva—denn diese beiden Hände, einst im Kampf gerötet und durch die Schwielen der Heldentaten verhärtet, haben doch deine Erniedrigung nicht verhindern können.“
वैशम्पायन उवाच
Power and heroism are ethically hollow if they fail to protect honor and the vulnerable; Bhīma condemns mere martial reputation when it does not translate into righteous protection.
In the Virāṭa court setting, after Draupadī’s suffering is brought to Bhīma’s attention, Bhīma erupts in anger and shame, blaming his own strength and even Arjuna’s famed bow for not having prevented her disgrace.