Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Udīcī-diśi Tīrtha-kīrtana

Northern Sacred Places Enumeration

वैदूर्यपर्वतस्तत्र श्रीमान्‌ मणिमय: शिव: । अगस्त्यस्याश्रमश्वैव बहुमूलफलोदक:,वहाँ परम सुन्दर मणिमय वैदूर्यपर्वत है जो शिवस्वरूप है। उसीपर महर्षि अगस्त्यका आश्रम है जो प्रचुर फल-मूल और जलसे सम्पन्न है

vaidūryaparvatastatra śrīmān maṇimayaḥ śivaḥ | agastyasyāśramaś caiva bahumūlaphalodakaḥ ||

Dhaumya sprach: „Dort erhebt sich der Vaidūrya-Berg, herrlich, wie aus Edelsteinen geschaffen, glückverheißend wie Śiva selbst. Und dort befindet sich auch die Einsiedelei des Weisen Agastya, reich versehen mit Wurzeln, Früchten und Wasser in Fülle.“

वैदूर्यपर्वतःthe Vaidūrya mountain
वैदूर्यपर्वतः:
Karta
TypeNoun
Rootवैदूर्यपर्वत
FormMasculine, Nominative, Singular
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
श्रीमान्splendid, illustrious
श्रीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
मणिमयःmade of gems
मणिमयः:
Karta
TypeAdjective
Rootमणिमय
FormMasculine, Nominative, Singular
शिवःŚiva (auspicious one)
शिवः:
Karta
TypeNoun
Rootशिव
FormMasculine, Nominative, Singular
अगस्त्यस्यof Agastya
अगस्त्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootअगस्त्य
FormMasculine, Genitive, Singular
आश्रमःhermitage
आश्रमः:
Karta
TypeNoun
Rootआश्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
बहुमूलफलोदकःhaving abundant roots, fruits, and water
बहुमूलफलोदकः:
Karta
TypeAdjective
Rootबहु-मूल-फल-उदक
FormMasculine, Nominative, Singular

धौम्य उवाच

धौम्य (Dhaumya)
अगस्त्य (Agastya)
शिव (Śiva)
वैदूर्यपर्वत (Vaidūrya mountain)
आश्रम (hermitage)

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic ideal of sacred spaces and sages sustaining life: a truly righteous refuge is both spiritually auspicious (Śiva-like) and practically supportive (abundant food and water), enabling tapas, learning, and hospitality.

Dhaumya is describing a particular holy region: the Vaidūrya mountain with a jewel-like, auspicious Śiva-associated presence, and the nearby hermitage of the sage Agastya, noted for its plentiful natural provisions.