Shloka 21
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
अश्वमेधमवाप्रोति परां सिद्धि च गच्छति । ऋषभं पर्वतं गत्वा पाण्ड्ये दैवतपूजितम् । वाजपेयमवाप्रोति नाकपृष्ठे च मोदते,श्रीपर्वतपर देवी पार्वतीके साथ महातेजस्वी महादेवजी बड़ी प्रसन्नताके साथ निवास करते हैं। देवताओंके साथ ब्रह्माजी भी वहाँ रहते हैं। वहाँ देवकुण्डमें स्नान करके पवित्र हो जितात्मा पुरुष अश्वमेधयज्ञका फल पाता और परम सिद्धि लाभ करता है। पाड्यदेशमें देवपूजित ऋषभ पर्वतपर जाकर तीर्थयात्री वाजपेययज्ञका फल पाता और स्वर्गलोकमें आनन्दित होता है
aśvamedham avāpnoti parāṃ siddhiṃ ca gacchati | ṛṣabhaṃ parvataṃ gatvā pāṇḍye daivatapūjitam | vājapeyam avāpnoti nākapṛṣṭhe ca modate ||
Pulastya sprach: „Wer diese heilige Stätte aufsucht, erlangt das Verdienst einer Aśvamedha-Opferhandlung und erreicht die höchste geistige Vollendung. Und wer im Land der Pāṇḍya den von den Göttern verehrten Ṛṣabha-Berg besucht, empfängt die Frucht eines Vājapeya und frohlockt auf den Höhen des Himmels.“
पुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that disciplined pilgrimage to revered tīrthas can confer the same moral-spiritual merit as grand royal sacrifices, emphasizing inner purity and dharmic conduct over mere ritual expenditure.
Pulastya is describing the fruits of visiting specific sacred locations: one yields the merit of an Aśvamedha and supreme siddhi, and another—Ṛṣabha Mountain in the Pāṇḍya region—yields the merit of a Vājapeya and joy in heaven.