Shloka 11
Adhyāya 73: Damayantī’s Investigation of Bāhuka
Keśinī’s Observations
Devanagari script
यदि मां मेघनिर्घोषो नोपगच्छति नैषध: । अद्य चामीकरप्रख्य॑ प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्,यदि रथद्वारा मेघके समान गम्भीर गर्जना करनेवाले निषधदेशके स्वामी महाराज नल आज मेरे पास नहीं पधारेंगे तो मैं सुवर्णके समान देदीप्यमान दहकती हुई आगमें प्रवेश कर जाऊँगी
Transliteration
yadi māṃ meghanirghoṣo nopagacchati naiṣadhaḥ | adya cāmīkaraprakhyāṃ pravekṣyāmi hutāśanam ||
Translation
„Wenn Nala, der Herr von Niṣadha — dessen Stimme tief ist wie das Grollen der Gewitterwolken —, heute nicht zu mir kommt, dann werde ich noch heute in das lodernde Feuer treten, das wie Gold erglänzt.“
Word by Word
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद्
Formcommon, accusative, singular
मेघनिर्घोषःthe thunder-like (one), cloud-roar (epithet)
मेघनिर्घोषः:
Karta
TypeNoun
Rootमेघनिर्घोष
Formmasculine, nominative, singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उपगच्छतिcomes, approaches
उपगच्छति:
TypeVerb
Rootउप-गम्
Formpresent, indicative, third, singular, parasmaipada
नैषधःthe king of Niṣadha (Nala)
नैषधः:
Karta
TypeNoun
Rootनैषध
Formmasculine, nominative, singular
अद्यtoday, now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आमीकरप्रख्यgold-like, resembling gold
आमीकरप्रख्य:
TypeAdjective
Rootआमीकरप्रख्य
Formmasculine, accusative, singular
प्रवेक्ष्यामिI shall enter
प्रवेक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
Formfuture, indicative, first, singular, parasmaipada
हुताशनम्fire (lit. eater of offerings)
हुताशनम्:
Karma
TypeNoun
Rootहुताशन
Formmasculine, accusative, singular
Speaker
बृहदश्चव उवाच
Characters & Entities
B
BṛhadaśvāN
Nala (Naiṣadha)N
NiṣadhaA
Agni (Hutāśana)F
fireVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes