Shloka 15

दमयन्त्या वणिजां सार्थगमनम्, हस्तियूथविप्लवः, चेदिराजपुरप्रवेशश्च

Damayantī joins a caravan; elephant-herd catastrophe; entry into Cedi

Devanagari script

एवं तस्य तदा बुद्धिर्दमयन्त्यां न्यवर्तत । कलिना दुष्टभावेन दमयन्त्या विसर्जने,ऐसा सोचकर उनकी बुद्धि दमयन्तीको अपने साथ रखनेके विचारसे निवृत्त हो गयी। बल्कि दुष्ट स्वभाववाले कलियुगसे प्रभावित होनेके कारण दमयन्तीको त्याग देनेमें ही उनकी बुद्धि प्रवृत्त हुई

Translation

So dachte er, und damals wandte sich sein Sinn von dem Vorhaben ab, Damayantī bei sich zu behalten. Vielmehr neigte sich sein Geist, vom bösen Wesen Kali beeinflusst, dazu, Damayantī zu verlassen.

Word by Word

एवम्thus, in this manner

तस्यof him

तदाthen, at that time

बुद्धिःmind, intention, understanding

दमयन्त्याम्with regard to/when it came to Damayantī

न्यवर्ततturned back, desisted

कलिनाby/through Kali

दुष्टभावेनby wicked disposition

दमयन्त्याःof Damayantī

विसर्जनेin abandoning, in dismissal

Speaker

बृहदश्च उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Cross References

Meter (Chandas)

Sandhi Notes