Shloka 42
दमयन्त्याः कार्यनिश्चयः — Damayantī’s Crisis Plan and Vārṣṇeya’s Departure
भीमेन समनुज्ञातो जगाम नगरं स्वकम् | मनुष्योंमें श्रेष्ठ निषधनरेश नल अपनी इच्छाके अनुसार कुछ दिनोंतक ससुरालमें रहे, फिर विदर्भनरेश भीमकी आज्ञा ले (दमयन्तीसहित) अपनी राजधानीको चले गये ।। ४१६ || अवाप्य नारीरल्नं तु पुण्यश्लोकोडपि पार्थिव:
bhīmena samanujñāto jagāma nagaraṃ svakam | manuṣyeṣu śreṣṭho niṣadhanareśo nalaḥ svecchayā katipayāni dināni sasurāle 'vasat, tataḥ vidarbhanareśa-bhīmasyājñāṃ gṛhītvā (damayantyā saha) svāṃ rājadhānīṃ jagāma || avāpya nārīratnaṃ tu puṇyaśloko 'pi pārthivaḥ ||
Mit Bhīmas Erlaubnis brach Nala—König von Niṣadha, zu den Besten unter den Menschen gezählt—zu seiner eigenen Stadt auf. Nachdem er nach seinem Wunsch einige Tage im Hause seines Schwiegervaters verweilt hatte, nahm er Abschied von Bhīma, dem Herrscher von Vidarbha, und zog mit Damayantī in seine Hauptstadt. So kehrte selbst jener berühmte und tugendhafte König, nachdem er das Kleinod unter den Frauen gewonnen hatte, mit gebührender Sitte und Dankbarkeit heim, die Bande der Verwandtschaft und das gewährte Einverständnis ehrend.
बृहदश्व उवाच
Educational Q&A
Even in personal happiness—here, Nala’s reunion and return with Damayantī—dharma is upheld through proper leave-taking, respect for elders and in-laws, and acting with consent and gratitude. The verse models ethical kingship and family propriety rather than impulsive possession.
After staying a few days at his father-in-law Bhīma’s court in Vidarbha, King Nala receives Bhīma’s permission and departs with Damayantī to his own capital in Niṣadha.