Shloka 56
धृतराष्ट्र–संजय संवादः
Dhṛtarāṣṭra and Sañjaya on Arjuna’s Indraloka report and the political consequences
चित्रसेनने भी सारी घटना देवराज इन्द्रसे निवेदन की। तब इन्द्रने अपने पुत्र अर्जुनको बुलाकर एकान्तमें कल्याणमय वचनोंद्वारा सान्त्वना देते हुए मुसकराकर उनसे कहा --“तात! तुम सत्पुरुषोंके शिरोमणि हो, तुम-जैसे पुत्रको पाकर कुन्ती वास्तवमें श्रेष्ठ पुत्रवाली है' ।। ऋषयो<पि हि धैर्येण जिता वै ते महाभुज । यत् तु दत्तवती शापमुर्वशी तव मानद,“महाबाहो! तुमने अपने धैर्य (इन्द्रियसंयम)-के द्वारा ऋषियोंको भी पराजित कर दिया है। मानद! उर्वशीने जो तुम्हें शाप दिया है, वह तुम्हारे अभीष्ट अर्थका साधक होगा। अनघ! तुम्हें भूतलपर तेरहवें वर्षमें अज्ञातवास करना है। वीर! उर्वशीके दिये हुए शापको तुम उसी वर्षमें पूर्ण कर दोगे”
vaiśampāyana uvāca | citrasenena bhīṣā sāri ghaṭanā devarāja indrāya niveditā | tata indraḥ svaputram arjunaṃ āhūyaikānte kalyāṇamaiḥ vacanaiḥ sāntvayitvā smayamāna uvāca— “tāta! tvaṃ satpuruṣāṇāṃ śiromaṇiḥ; tvādṛśaṃ putraṃ prāpya kuntī satyam eva śreṣṭha-putravatī | ṛṣayo ’pi hi dhairyena jitā vai te mahābhuja; yat tu dattavatī śāpam urvaśī tava mānada, sa te ’bhīṣṭārtha-sādhakaḥ bhaviṣyati | anagha! trayodaśe varṣe bhūtale tvayā ajñātavāsaḥ kartavyaḥ; vīra! urvaśyā dattam idaṃ śāpaṃ tvaṃ tasminn eva varṣe paripūrayiṣyasi” ||
Vaiśampāyana sprach: Chitrasena berichtete Indra, dem Herrn der Götter, den ganzen Vorfall. Da ließ Indra seinen Sohn Arjuna rufen und tröstete ihn im Verborgenen mit glückverheißenden Worten. Lächelnd sagte er: „Mein Sohn, du bist das Kronjuwel unter den Tugendhaften; Kuntī ist wahrhaft gesegnet, einen so vortrefflichen Sohn wie dich zu haben. O Starkarmiger, durch deine standhafte Selbstbeherrschung hast du sogar die Weisen übertroffen. Und der Fluch, den Urvaśī über dich verhängt hat, o Ehrenwerter, wird in Wahrheit das bewirken, was du begehrst. Makelloser Held, im dreizehnten Jahr musst du auf Erden unerkannt leben; und in eben diesem Jahr wirst du den von Urvaśī gegebenen Fluch erfüllen.“
वैशम्पायन उवाच