Shloka 1
Mārkaṇḍeya’s Consolation to the King: Exempla of Rāma and the Efficacy of Allies (मार्कण्डेयाश्वासनम्)
ऑड2 # () ऑणआ अप पज्चसप्तर्त्याधिकाद्वेशततमो< ध्याय: रावण, कुम्भकर्ण, विभीषण, खर और शूर्पणखाकी उत्पत्ति, तपस्या और वरप्राप्ति तथा कुबेरका रावणको शाप देना मार्कण्डेय उवाच पुलस्त्यस्य तु यः क्रोधादर्धदेहो 5 भवन्मुनि: । विश्रवा नाम सक्रोध: स वैश्रवणमैक्षत,मार्कण्डेयजी कहते हैं--राजन! पुलस्त्यके क्रोधसे उनके आधे शरीरसे जो “विश्रवा' नामक मुनि प्रकट हुए थे, वे कुबेरको कुपित दृष्टिसे देखने लगे
Mārkaṇḍeya uvāca: Pulastyasya tu yaḥ krodhād ardha-deho bhavan muniḥ | Viśravā nāma sa-krodhaḥ sa vaiśravaṇam aikṣata ||
Mārkaṇḍeya sprach: „O König, aus Pulastyas Zorn ging hervor, gleichsam aus der Hälfte seines Leibes, ein Weiser namens Viśravā. Noch immer von Grimm entflammt, richtete Viśravā einen zornigen Blick auf Vaiśravaṇa (Kubera).“
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how uncontrolled anger (krodha) can generate far-reaching consequences, even shaping lineages and destinies; a sage’s inner state colors perception and action, implying the ethical need for mastery over wrath.
Mārkaṇḍeya begins an origin account: Viśravā, said to have arisen from Pulastya’s anger, appears and—still wrathful—directs an angry look toward Vaiśravaṇa (Kubera), setting the stage for later developments in the Rākṣasa genealogy and related conflicts.