Shloka 4
द्वैतवनगमनम् (Dvāitavana-gamanam) — Journey and Settlement at Dvaita Forest-Lake
अपेत्य राष्ट्राद् वसतां तु तेषा- मृषि: पुराणोडतिथिराजगाम । तमाश्रमं तीव्रसमृद्धतेजा मार्कण्डेय: श्रीमतां पाण्डवानाम्,राज्यसे दूर होकर वनमें निवास करनेवाले श्रीमान् पाण्डवोंके उस आश्रमपर उद्दीप्त तेजस्वी पुरातन महर्षि मार्कण्डेयजी अतिथिके रूपमें आये
apetya rāṣṭrād vasatāṃ tu teṣām ṛṣiḥ purāṇo ’tithir ājagāma | tam āśramaṃ tīvrasamṛddhatejā mārkaṇḍeyaḥ śrīmatāṃ pāṇḍavānām ||
Vaiśampāyana sprach: Nachdem man sie weit aus dem Reich vertrieben hatte und sie im Wald lebten, kam ein uralter Weiser als Gast zu ihnen. Der ehrwürdige Mārkaṇḍeya—strahlend von intensiver, fest gegründeter asketischer Kraft—erreichte die Einsiedelei der ruhmreichen Pāṇḍavas.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights atithi-dharma and the sustaining power of righteousness in adversity: even when stripped of kingdom and comfort, the Pāṇḍavas’ life in the forest remains anchored in honoring holy guests and receiving wisdom from realized sages.
While the Pāṇḍavas live in exile away from their kingdom, the ancient sage Mārkaṇḍeya—renowned for great spiritual radiance—arrives at their forest hermitage as a guest, setting the stage for counsel, stories, and moral instruction.