Shloka 10
द्वैतवनगमनम् (Dvāitavana-gamanam) — Journey and Settlement at Dvaita Forest-Lake
सहसतनेत्रप्रतिमो महात्मा यमस्य नेता नमुचेश्व हन्ता । पितुर्निदेशादनघ: स्वधर्म वासं वने दाशरथिक्षकार,दशरथनन्दन श्रीराम सर्वथा निष्पाप थे। इन्द्र उनके दूसरे स्वरूप थे। वे यमराजके भी नियन्ता और नमुचि-जैसे दानवोंके नाशक थे, तो भी उन महात्माने पिताकी आज्ञासे अपना धर्म समझकर वनमें निवास किया
sahasranetra-pratimo mahātmā yamasya netā namuceś ca hantā | pitur nideśād anaghaḥ sva-dharmaṁ vāsaṁ vane dāśarathiḥ cakāra ||
Mārkaṇḍeya sprach: „Rāma, der Großgesinnte — dem tausendäugigen Indra gleich, ein Lenker selbst über Yama und ein Bezwinger von Dämonen wie Namuci — nahm, obgleich selbst makellos, den Befehl seines Vaters als sein eigenes Dharma an und ging darum in den Wald, um dort zu wohnen.“
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Even supreme capability and divine-like status do not exempt one from dharma; the highest nobility is shown in self-restraint and faithful adherence to a righteous obligation—here, honoring a father’s command as one’s own duty.
Mārkaṇḍeya praises Rāma by contrasting his immense power (likened to Indra, superior even to Yama, destroyer of demons) with his voluntary acceptance of forest-dwelling, undertaken solely because his father commanded it and he regarded obedience as dharma.