Shloka 24

Mudgalasya Svarga-nirvedaḥ

Mudgala’s Disenchantment with Heaven

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच पाण्डवेनाभ्यनुज्ञातो राजा दुर्योधनस्तदा । प्रणम्य धर्मपुत्रं तु गतेन्द्रिय इवातुर:

Transliteration

vaiśampāyana uvāca pāṇḍavenābhyanujñāto rājā duryodhanas tadā | praṇamya dharmaputraṃ tu gatendriya ivāturaḥ ||

Translation

Vaiśampāyana sprach: Da erhielt König Duryodhana die Erlaubnis vom Pāṇḍava, verneigte sich vor Dharmaputra und ging davon. Von Kummer gepeinigt, schied er, als hätten ihn die Sinne verlassen—sein Stolz gebändigt durch eben jene Höflichkeit, die er hatte ausnutzen wollen.

Word by Word

वैशम्पायनःVaiśampāyana

उवाचsaid

पाण्डवेनby the Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)

अभ्यनुज्ञातःhaving been permitted / granted leave

राजाthe king

दुर्योधनःDuryodhana

तदाthen

प्रणम्यhaving bowed down

धर्मपुत्रम्Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)

तुbut/indeed

गत-इन्द्रियःone whose senses were gone; senseless

इवas if

आतुरःdistressed; afflicted

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Duryodhana

Pāṇḍava (Yudhiṣṭhira)

Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes