Shloka 23
वनप्रस्थानम् (Departure for the Forest) — Āraṇyaka-parva, Adhyāya 24
स तत्र सिद्धानभिवाद्य सर्वान् प्रत्यर्चितो राजवद् देववच्च । विवेश सर्व: सहितो द्विजाग्रयै: कृताञ्जलि।धर्धर्म भृतां वरिष्ठ:,वहाँ आये हुए समस्त सिद्धोंको प्रणाम करके धर्मात्माओंमें श्रेष्ठ युधिष्ठिर उनके द्वारा भी राजा तथा देवताके समान पूजित हुए एवं दोनों हाथ जोड़कर उन्होंने उन समस्त श्रेष्ठ ब्राह्मणोंके साथ वनके भीतर पदार्पण किया
sa tatra siddhān abhivādya sarvān pratyarcito rājavad devavac ca | viveśa sarvaḥ sahito dvijāgryaiḥ kṛtāñjalir dharma-bhṛtāṃ variṣṭhaḥ ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Dort verneigte sich Yudhiṣṭhira—der Vornehmste unter den Trägern des Dharma—vor allen eingetroffenen Siddhas; und sie ehrten ihn wiederum wie einen König, ja wie einen Gott. Mit gefalteten Händen trat er zusammen mit jenen erhabenen Brahmanen in den Wald ein.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True dharma is shown through humility and proper reverence: even a righteous king gains honor not by demanding it, but by first honoring the worthy (Siddhas and eminent Brahmins) and entering sacred space with folded hands and disciplined conduct.
Yudhiṣṭhira greets and bows to all the Siddhas present. They reciprocate by honoring him as they would a king or a deity. Then, with joined palms, he proceeds into the forest accompanied by distinguished Brahmins.