Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve
Gandharva Encounter
निहतं देवशत्रूणां यैर्वयं पूर्वतापिता: । तावकैर्भक्षिताक्षान्ये दानवा: शतसड्घश:,“विजयी वीरोंमें श्रेष्ठ स्कन््द! इस महिषासुरको ब्रह्माजीने वरदान दिया था, जिसके कारण इसके सामने सब देवता तिनकोंके समान हो गये थे। आज तुमने इसे मार गिराया है। महाबाहो! यह देवताओंके लिये बड़ा भारी काँटा था, जिसे तुमने निकाल फेंका है। यही नहीं, आज रणभूमिमें इस महिषके समान पराक्रमी एक सौ देवद्रोही दानव और तुम्हारे हाथसे मारे गये हैं, जो पहले हमें बहुत कष्ट दे चुके हैं। तुम्हारे पार्षद भी सैकड़ों दानवोंको खा गये हैं
nihataṃ devaśatrūṇāṃ yair vayaṃ pūrvatāpitāḥ | tāvakair bhakṣitākṣāny e dānavāḥ śatasadghaśaḥ ||
Mārkaṇḍeya sprach: „Erschlagen sind jene Feinde der Götter, die uns einst quälten. Und zu Hunderten sind die Dānavas von deinen eigenen Gefolgsleuten verschlungen worden. So ist die Last, die die Devas lange bedrückte, niedergehauen, und die gewalttätigen Angreifer, die früher Leid brachten, haben das Ende gefunden, das ihrer Feindschaft entspricht.“
मार्कण्डेय उवाच
Aggression that harms the cosmic and social order (devas/righteous) ultimately invites decisive correction; the verse frames victory not as mere conquest but as removal of a long-standing source of suffering.
Mārkaṇḍeya praises the slaying of the gods’ enemies: those who previously tormented the devas have been killed, and many Dānavas have been devoured by the victor’s attendants, emphasizing the scale of the defeat.