Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

हिरण्यपुरवर्णन–रौद्रास्त्रप्रयोगः

Hiraṇyapura Described and the Deployment of the Raudra Weapon

दृश्यन्ते सम यथा रात्रौ तारास्तन्वभ्रसंवृता: । तथा सहस्रशस्तत्र रत्नसड्घा: प्लवन्त्युत,जैसे रातमें झीने बादलोंके आवरणसे सहस्रों तारे चमकते दिखायी देते हैं, उसी प्रकार समुद्रके जलमें स्थित हजारों रत्नसमूह तैरते हुए-से प्रतीत हो रहे थे

dṛśyante sama yathā rātrau tārās tanv-abhrasaṃvṛtāḥ | tathā sahasraśas tatra ratnasaṅghāḥ plavanty uta ||

Arjuna sprach: „Wie man nachts die Sterne durch einen dünnen Schleier von Wolken schimmern sieht, so erschienen dort unzählige Ansammlungen von Edelsteinen im Wasser des Ozeans, als ob sie schwebten.“

दृश्यन्तेare seen, appear
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLat, Atmanepada, 3, Plural, Karmani (passive sense)
समम्equally, just as
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
रात्रौin the night
रात्रौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरात्रि
FormFeminine, Locative, Singular
ताराःstars
ताराः:
Karta
TypeNoun
Rootतारा
FormFeminine, Nominative, Plural
तनुthin, subtle
तनु:
TypeAdjective
Rootतनु
FormNeuter, Instrumental, Singular
अभ्रcloud
अभ्र:
TypeNoun
Rootअभ्र
FormNeuter, Instrumental, Singular
संवृताःcovered, enveloped
संवृताः:
TypeAdjective
Rootसंवृत
FormPast passive participle (kta), Feminine, Nominative, Plural
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सहस्रशःby thousands, in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
रत्नgems, jewels
रत्न:
TypeNoun
Rootरत्न
FormNeuter, Nominative, Plural
सङ्घाःclusters, groups
सङ्घाः:
Karta
TypeNoun
Rootसङ्घ
FormMasculine, Nominative, Plural
प्लवन्तिfloat, seem to float
प्लवन्ति:
TypeVerb
Rootप्लु
FormLat, Parasmaipada, 3, Plural, Kartari
उतand, also (emphatic)
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत

अजुन उवाच

A
Arjuna
S
stars (tārāḥ)
T
thin clouds (tanv-abhrāṇi)
O
ocean/sea (implied by 'in the ocean’s waters')
G
gems/jewels (ratnāni)
C
clusters of gems (ratnasaṅghāḥ)