Shloka 23
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
अथाभ्रघनसंकाशं गिरिशृज्भमिवोच्छितम्,फिर तो सेवकोंने सुनहरे बादलोंकी घटाके सदृश विशाल पर्वतशिखरके समान ऊँचा रथ जोतकर तैयार किया। उसमें सुवर्णमालाओंसे विभूषित गन्धर्वदेशीय घोड़े जुते हुए थे। वे सर्वगुणसम्पन्न उत्तम अश्व तेजस्वी, बलवान् और अश्वोचित गुणोंसे युक्त थे। उनकी आँखें निर्मल थीं और उन्हें नाना प्रकारके रत्नमय आभूषण पहनाये गये थे। रथमें जुते हुए वे शोभाशाली अभश्व शीघ्रगामी थे। उन्हें देखकर ऐसा जान पड़ता था, मानो वे अभी सब कुछ लाँघ जायँगे
atha abhraghana-saṅkāśaṃ giri-śṛṅgam ivocchritam | rathaṃ yojayitvā sevakāḥ samupasthāpayām āsuḥ || tasmin suvarṇa-mālābhiḥ vibhūṣitā gandharva-deśīyā aśvā yuktāḥ | te sarva-guṇa-sampannā uttamā aśvāḥ tejasvinaḥ balavantaś ca aśvocita-guṇair yuktāḥ | teṣāṃ netrāṇi nirmalāni, nānā-ratna-mayair ābharaṇaiś ca alaṅkṛtāḥ | ratha-yuktāḥ śobhanāḥ śīghra-gāminaḥ, dṛṣṭvā caivaṃ pratibhāti yathā te sarvaṃ laṅghayiṣyanta iti ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Dann spannten die Diener einen Wagen an und machten ihn bereit, hoch wie ein Berggipfel und von dunklem Glanz, gleich einer Masse goldener Regenwolken. Davor wurden Pferde gandharvischer Zucht geschirrt, mit goldenen Girlanden geschmückt—vorzügliche Rosse, strahlend und stark, mit allen dem Pferd geziemenden Tugenden begabt. Ihre Augen waren klar, und sie trugen Schmuck, besetzt mit Edelsteinen vieler Art. An den Wagen gespannt, schienen diese prächtigen, schnellen Pferde dem Anblick nach, als würden sie über alles hinwegsetzen, was sich ihnen in den Weg stellte—ein Bild von Macht, durch Zucht in den Dienst gebändigt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights controlled strength: immense speed and power are made meaningful when harnessed to rightful purpose and service. Splendour is not mere display; it signifies readiness, discipline, and the ordered use of capability.
Vaiśaṃpāyana describes attendants preparing a magnificent chariot and yoking superb Gandharva-breed horses, richly adorned and extraordinarily swift, giving the impression that they could surmount any obstacle.