Shloka 5
Adhyāya 112: Ṛṣyaśṛṅga’s Description of an Exemplary Brahmacārī
Ascetic Presence and Vow-Practice
अन्यच्च तस्याद्धुतदर्शनीयं विकूजितं पादयो: सम्प्रभाति । पाण्योश्व तद्धत् स्वनवन्निबद्धौ कलापकावक्षमाला यथेयम्,उसकी अन्य सब बातें भी अद्भुत एवं दर्शनीय थीं। पैरोंमें (पायलकी) छम-छम ध्वनि बड़ी मधुर प्रतीत होती थी। इसी प्रकार हाथोंकी कलाइयोंमें मेरी इस रुद्राक्षकी मालाकी भाँति उसने दो कलापक (कंगन) बाँध रखे थे, उनसे भी बड़ी मधुर ध्वनि होती रहती थी
anyac ca tasyādbhuta-darśanīyaṁ vikūjitaṁ pādayoḥ samprabhāti | pāṇyoś ca taddhat svanavan-nibaddhau kalāpakāv akṣamālā yatheyam ||
Zudem war alles an ihr wundersam und des Anblicks würdig. Das Klingen an ihren Füßen ertönte süß, als verkünde es bei jedem Schritt ihre Gegenwart. Ebenso hatte sie an ihren Handgelenken zwei Armreife befestigt, die mit sanftem Laut erklangen—wie diese Rudrākṣa-Perlenkette an meinem eigenen Arm. Die Schilderung hebt hervor, wie äußere Schönheit und Schmuck den Geist fesseln können, und deutet auf die ethische Notwendigkeit von Selbstzucht und Unterscheidungsvermögen angesichts sinnlicher Verlockung.
ऋष्यशुड्र उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how sensory beauty—especially sound and ornament—can strongly attract attention. In the broader ethical frame of the Vana Parva, it points toward the need for restraint (dama) and discernment (viveka) so that one is not led away from dharma by mere external allure.
The speaker continues describing a woman’s striking appearance. He notes the sweet chiming of her anklets and the gentle sound of her wrist-ornaments, comparing the bracelets to his own bead-rosary (akṣamālā), emphasizing the vivid, almost mesmerizing sensory details.