Shloka 16
Hemakūṭa’s Marvels and Lomaśa’s Account of Ṛṣabha at Ṛṣabhakūṭa
Nandā–Kauśikī Tīrtha Passage
गड्जाया धारणं कृत्वा हटो लोकनमस्कृत:,विश्ववन्दित भगवान् शंकर गंगाजीको सिरपर धारण करके देवताओंके साथ पर्वतश्रेष्ठ कैलासको चले गये। राजा भगीरथने गंगाजीके साथ समुद्रतटपर जाकर वरुणालय समुद्रको बड़े वेगसे भर दिया और गंगाजीको अपनी पुत्री बना लिया
gaṅgāyāḥ dhāraṇaṃ kṛtvā haṭo lokanamaskṛtaḥ | viśvavandito bhagavān śaṅkaraḥ gaṅgāṃ śirasi dhṛtvā devaiḥ sārdhaṃ parvataśreṣṭhaṃ kailāsaṃ jagāma | rājā bhagīratho gaṅgayā sārdhaṃ samudrataṭaṃ gatvā varuṇālayaṃ samudraṃ mahāvegāt apūrayat, gaṅgāṃ ca svaputrīṃ cakāra ||
Der selige Herr Śaṅkara—von der Welt geehrt und von allen gepriesen—nahm den Abstieg der Gaṅgā auf sein Haupt und zog, von den Göttern begleitet, zum Kailāsa, dem erhabensten der Berge. Darauf begab sich König Bhagīratha mit der Gaṅgā an das Meeresufer, füllte den Ozean—Varuṇas Wohnstatt—mit ihrem gewaltigen Strom und nahm die Gaṅgā als seine Tochter an. Die Begebenheit hebt gezügelte Macht hervor: göttliche Selbstbeherrschung macht eine Kraft für die Welt sicher, und königliche Verantwortung lenkt sie auf die Pflicht gegenüber den Ahnen und auf das Gemeinwohl.
लोगश उवाच
Educational Q&A
Immense power must be restrained and rightly directed: Śiva’s bearing of the Gaṅgā symbolizes controlled strength that protects the world, while Bhagīratha’s guidance of the river to the ocean reflects responsible leadership fulfilling duty to ancestors and society.
Śiva receives the descending Gaṅgā on his head and returns with the gods to Mount Kailāsa. Bhagīratha then leads Gaṅgā to the seashore, where her force fills the ocean (Varuṇa’s realm), and he ritually accepts Gaṅgā as his daughter.