Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Adhyāya 96: Nārada Guides Mātali in Varuṇa’s Realm

Varuṇa-loka Darśana

गुणकेशीति विख्याता नाम्ना सा देवरूपिणी । श्रिया च वपुषा चैव स्त्रियो5न्या: सातिरिच्यते

guṇakeśīti vikhyātā nāmnā sā devarūpiṇī | śriyā ca vapuṣā caiva striyo 'nyāḥ sātiricyate ||

Kaṇva sprach: „Jenes Mädchen, göttergleich an Gestalt, war unter dem Namen Guṇakeśī berühmt. An Glanz und an Schönheit ihres Leibes übertraf sie alle anderen Frauen jener Zeit.“

गुणकेशीGuṇakeśī (the girl named so)
गुणकेशी:
Karta
TypeNoun
Rootगुणकेशी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
विख्याताwell-known, renowned
विख्याता:
Karta
TypeAdjective
Rootवि-ख्यात (धातु √ख्यात/√ख्या, क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
नाम्नाby name
नाम्ना:
Karana
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
देवरूपिणीhaving a divine form, godlike
देवरूपिणी:
Karta
TypeAdjective
Rootदेवरूपिणी (प्रातिपदिक; देवरूपिन्-स्त्री)
FormFeminine, Nominative, Singular
श्रियाby beauty/splendour
श्रिया:
Karana
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
वपुषाby body/figure
वपुषा:
Karana
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
स्त्रियःwomen
स्त्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
अन्याःother
अन्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Plural
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
अतिरिच्यतेsurpasses, excels
अतिरिच्यते:
TypeVerb
Rootअति-√रिच् (धातु; लट्, आत्मनेपद)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada, Active (middle endings)

कण्व उवाच

K
Kaṇva
G
Guṇakeśī

Educational Q&A

The verse highlights how extraordinary qualities (śrī and vapuḥ) make a person stand out, while also framing beauty as an auspicious attribute (śrī) that can influence how a character is perceived within dharmic narrative.

Kaṇva introduces and describes a maiden named Guṇakeśī, emphasizing her divine appearance and her unmatched beauty among women of her time, setting her up as a significant figure in the unfolding account.