Shloka 25
विदुरस्य कृष्णं प्रति शमोपदेशः
Vidura’s Counsel to Krishna on the Limits of Peace
सम्प्रीतिभोज्यान्यन्नानि आपद्धोज्यानि वा पुनः । न च सम्प्रीयसे राजन् न चैवापद्गता वयम्,“किसीके घरका अन्न या तो प्रेमके कारण भोजन किया जाता है या आप त्तिमें पड़नेपर। नरेश्वर! प्रेम तो तुम नहीं रखते और किसी आपफत्तिमें हम नहीं पड़े हैं
samprītibhojyāny annāni āpaddhojyāni vā punaḥ | na ca samprīyase rājan na caivāpadgatā vayam ||
Vaiśaṃpāyana sprach: „Speise, die man im Haus eines anderen zu sich nimmt, wird entweder aus gegenseitiger Zuneigung gegessen oder, wiederum, wenn Not dazu zwingt. Doch, o König, du hegst keine Zuneigung zu uns—und wir sind in keinerlei Bedrängnis.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Accepting another’s food implies a moral relationship: it is proper when grounded in mutual goodwill, or when necessity compels. Without affection and without need, accepting such hospitality can be ethically inappropriate and socially dishonorable.
In the tense pre-war setting of the Udyoga Parva, the speaker frames a refusal (or critique) of accepting food/hospitality from a king who lacks goodwill toward them, emphasizing that they are not desperate and therefore will not accept provisions under strained relations.