Shloka 95
Kṛṣṇa at Duryodhana’s House: Refusal of Hospitality and Departure to Vidura (कृष्णस्य धार्तराष्ट्रनिवेशनगमनम्)
Devanagari script
त्यक्तग्राम्यसुखा: पार्था नित्यं वीरसुखप्रिया: । नतु स्वल्पेन तुष्येयुर्महोत्साहा महाबला:,तुम्हारे पुत्रोंने ग्राम्यसुखको त्याग दिया है, वीरोचित सुख ही उन्हें सदा प्रिय है। वे महान् उत्साही और महाबली हैं; अतः थोड़े-से ऐश्वर्यसे संतुष्ट नहीं हो सकते
Translation
Deine Söhne, die Pārthas, haben die ländlichen Genüsse aufgegeben; stets lieben sie nur die Freude, die Helden ziemt. Von großem Eifer und großer Kraft, können sie sich nicht mit einem geringen Maß an Herrlichkeit und Macht begnügen.
Word by Word
त्यक्तhaving abandoned
त्यक्त:
Karta
TypeAdjective
Rootत्यज् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Plural
ग्राम्यसुखाःrustic/worldly pleasures
ग्राम्यसुखाः:
Karta
TypeNoun
Rootग्राम्यसुख (ग्राम्य + सुख)
FormMasculine, Nominative, Plural
पार्थाःthe sons of Pṛthā (Pāṇḍavas)
पार्थाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Nominative, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनित्य
वीरसुखप्रियाःfond of heroic pleasures
वीरसुखप्रियाः:
Karta
TypeAdjective
Rootवीरसुखप्रिय (वीर + सुख + प्रिय)
FormMasculine, Nominative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
स्वल्पेनwith a little (wealth/power)
स्वल्पेन:
Karana
TypeAdjective
Rootस्वल्प
FormNeuter, Instrumental, Singular
तुष्येयुःwould be satisfied
तुष्येयुः:
TypeVerb
Rootतुष्
FormOptative (Vidhi-lin), Third, Plural, Parasmaipada
महोत्साहाःof great energy/enterprise
महोत्साहाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहोत्साह (महान् + उत्साह)
FormMasculine, Nominative, Plural
महाबलाःvery strong/mighty
महाबलाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल (महान् + बल)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes