Shloka 10
भीमसेनस्य आत्मबलप्रशंसा — Bhīmasena’s Assertion of Strength
Udyoga Parva, Adhyāya 74
अकस्मात् स्मयमानश्न रहस्यास्से रुदन्निव | जान्वोर्मूर्धानमाधाय चिरमास्से प्रमीलित:,कभी सहसा हँस पड़ते और कभी एकान्त स्थानमें रोते हुए-से प्रतीत होते थे और कभी घुटनोंपर मस्तक रखकर दीर्घकालतक नेत्र बंद किये बैठे रहते थे
akasmāt smayamānaś ca rahasy āsse rudann iva | jānvor mūrdhānam ādhāya ciram āsse pramīlitaḥ ||
Vaiśampāyana sagte: „Mitunter brachst du plötzlich in ein Lächeln aus; zu anderen Zeiten saßest du abseits, als würdest du weinen. Und manchmal, den Kopf auf die Knie gelegt, bliebst du lange mit geschlossenen Augen sitzen—versunken in inneres Nachsinnen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical and psychological cost of adharma-driven conflict: even before open war, the mind is shaken—oscillating between outward composure and inward sorrow—so the wise turn to solitude and self-restraint, seeking clarity through reflection.
The narrator describes a person’s changing outward signs—sudden smiling, seeming to weep in seclusion, and sitting long with head on knees and eyes closed—indicating intense inner agitation and prolonged contemplation during the tense pre-war negotiations of the Udyoga Parva.