Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization

युद्धे कृष्ण कलिरनर्नित्यं प्राणा: सीदन्ति संयुगे । बल॑ तु नीतिमाधाय युध्ये जयपराजयौ,श्रीकृष्ण! युद्धमें सदा कलह ही होता है और उसीके कारण प्राणोंका नाश होता है। मैं तो नीतिबलका ही आश्रय लेकर युद्ध करूँगा। फिर ईश्वरकी इच्छाके अनुसार जय हो या पराजय

yudhiṣṭhira uvāca | yuddhe kṛṣṇa kalir anityaṁ prāṇāḥ sīdanti saṁyuge | balaṁ tu nītim ādhāya yudhye jayaparājayau śrīkṛṣṇa ||

Yudhiṣṭhira sprach: „O Kṛṣṇa, im Krieg herrscht stets Zwietracht, und im Zusammenprall der Schlacht werden Leben zermürbt und vernichtet. Darum werde ich kämpfen, gestützt allein auf die Kraft rechter Staatsklugheit und moralischer Zucht; und dann, o Śrī Kṛṣṇa, möge Sieg oder Niederlage nach dem Willen des Herrn kommen.“

युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुद्ध
FormNeuter, Locative, Singular
कृष्णO Krishna
कृष्ण:
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
कलिःstrife/quarrel
कलिः:
Karta
TypeNoun
Rootकलि
FormMasculine, Nominative, Singular
अनित्यंalways/constantly
अनित्यं:
TypeAdjective
Rootअनित्य
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राणाःlives/vital breaths
प्राणाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Nominative, Plural
सीदन्तिperish/decline
सीदन्ति:
TypeVerb
Rootसद्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
संयुगेin combat
संयुगे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंयुग
FormNeuter, Locative, Singular
बलम्strength
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
नीतिम्policy/right conduct
नीतिम्:
TypeNoun
Rootनीति
FormFeminine, Accusative, Singular
आधायhaving placed/taken up
आधाय:
TypeVerb
Rootआ-धा
FormAbsolutive (Gerund), Active
युध्येI fight
युध्ये:
TypeVerb
Rootयुध्
FormPresent, First, Singular, Atmanepada
जयvictory
जय:
Karta
TypeNoun
Rootजय
FormMasculine, Nominative, Dual
पराजयौdefeat
पराजयौ:
Karta
TypeNoun
Rootपराजय
FormMasculine, Nominative, Dual
श्रीकृष्णO Shri Krishna
श्रीकृष्ण:
TypeNoun
Rootश्रीकृष्ण
FormMasculine, Vocative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
K
Kṛṣṇa (Śrī Kṛṣṇa)

Educational Q&A

War inevitably breeds discord and loss of life; therefore one should act from nīti grounded in dharma, while remaining steady toward victory or defeat as outcomes beyond one’s control.

In the Udyoga Parva’s pre-war deliberations, Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa, acknowledging the destructive nature of battle yet affirming that if fighting becomes unavoidable, he will do so guided by righteous policy and without attachment to the result.