Shloka 10
Udyoga-parva Adhyāya 71 — Kṣatra-dharma Counsel, Public Legitimacy, and Mobilization
स्थाता न: समये तस्मिन् धृतराष्ट्र इति प्रभो । नाहास्म समयं कृष्ण तद्धि नो ब्राह्मणा विदु:,प्रभो! हम तो यही समझकर कि धुृतराष्ट्र अपनी प्रतिज्ञापर स्थिर रहेंगे, उन्हींकी आज्ञासे बारह वर्ष वनमें रहे और एक वर्ष अज्ञातवास किया। श्रीकृष्ण! हमने अपनी प्रतिज्ञा भंग नहीं की है; इस बातको हमारे साथ रहनेवाले सभी ब्राह्मण जानते हैं
yudhiṣṭhira uvāca | sthātā naḥ samaye tasmin dhṛtarāṣṭra iti prabho | nāhāsmā samayaṃ kṛṣṇa taddhi no brāhmaṇā viduḥ |
Yudhiṣṭhira sprach: „O Herr, wir durchlebten jene festgesetzte Frist in der Überzeugung, dass Dhṛtarāṣṭra zu seinem gegebenen Wort stehen werde. Auf seinen Befehl wohnten wir zwölf Jahre im Wald und verbrachten danach ein Jahr in Verborgenheit. O Kṛṣṇa, wir haben die Abmachung nicht verletzt—das ist den Brāhmaṇas bekannt, die mit uns lebten.“
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes fidelity to a pledged agreement (samaya) as a central element of dharma: Yudhiṣṭhira asserts that the Pāṇḍavas fulfilled the stipulated exile exactly and did not breach their vow, grounding moral legitimacy in truthfulness and verifiable conduct.
In the Udyoga Parva, as negotiations and preparations for war intensify, Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa to reaffirm that the Pāṇḍavas completed the twelve-year forest exile and the subsequent year of concealment in reliance on Dhṛtarāṣṭra’s pledged word, and that witnesses (brāhmaṇas who stayed with them) can attest to their compliance.