Shloka 18
उद्योगपर्व — धृतराष्ट्रस्य दुर्योधनप्रति शक्तिस्मारक-उपदेशः
Udyoga Parva 63: Dhṛtarāṣṭra’s Counsel Reminding Duryodhana of Opponent Strength
तत्रापश्याम वै सर्वे मधु पीतकमाक्षिकम् । मरुप्रपाते विषमे निविष्टं कुम्भसम्मितम्,वहाँ हम सब लोगोंने देखा, पर्वतकी एक दुर्गम गुफामें जहाँसे कोई कूल-किनारा न होनेके कारण गिरनेकी ही अधिक सम्भावना रहती है, एक मधुकोष है। वह मक्खियोंका तैयार किया हुआ नहीं था। उसका रंग सुवर्णके समान पीला था और वह देखनेमें घड़ेके समान जान पड़ता था
tatrāpaśyāma vai sarve madhu pītakamākṣikam | maruprapāte viṣame niviṣṭaṁ kumbhasammitam ||
Dort erblickten wir alle eine Masse Honig—goldgelb, nicht von Bienen bereitet—eingesetzt in eine gefährliche Felsspalte des Gebirges, wo der Boden ohne sicheren Tritt jäh abfiel, sodass ein Ausgleiten leicht den Sturz bedeutete. Nach Größe und Gestalt erschien sie wie ein Krug und zog den Blick an, während der Ort selbst vor Gefahr warnte—ein Bild verlockenden Gewinns in trügerischer Lage, das Unterscheidungskraft und Zügelung verlangt.
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical warning through imagery: something attractive (golden honey) may be found in a dangerous setting (a treacherous precipice). The implied counsel is to weigh risk, motive, and consequence—restraining greed and choosing safety and dharma over alluring but perilous gain.
Vidura recounts an observation made by a group (“we all saw”): in a difficult, hazardous mountain cleft they noticed a jar-sized, golden honey-like substance described as ‘not made by bees.’ The description functions as a vivid scene that supports Vidura’s broader counsel by presenting temptation amid danger.