Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Chapter 61: Karṇa’s martial assurances and Bhīṣma’s strategic rebuttal in the Kuru assembly

सत्यप्रतिज्ञ: किल सूतपुत्र- स्तथा स भार विषहेत कस्मात्‌ । व्यूहं प्रतिव्यूह्य शिरांसि भित्त्वा लोकक्षयं पश्यत भीमसेनात्‌,'सूतपुत्र कर्ण कैसा सत्यप्रतिज्ञ निकला (पहले पाण्डवोंको जीतनेकी प्रतिज्ञा करके अब युद्धसे मुँह मोड़कर भाग गया), भला वैसा महान्‌ भार वह कैसे सँभाल सकता था? अब तुमलोग पाण्डव-सेनाके व्यूहका सामना करनेके लिये अपनी सेनाका भी व्यूह बनाकर युद्ध करो और परस्पर एक-दूसरेके मस्तक काटकर भीमसेनके हाथों सारे संसारका संहार देखो

satyapratijñaḥ kila sūtaputraḥ tathā sa bhāraṁ viṣaheta kasmāt | vyūhaṁ prativyūhya śirāṁsi bhittvā lokakṣayaṁ paśyata bhīmasenāt ||

Vaiśaṃpāyana sprach: „Karṇa, der Sohn des Wagenlenkers, galt als wahrhaftig in seinen Gelübden; doch wie hätte er eine so erdrückende Last tragen können? Darum stellt der Schlachtordnung des Feindes eine eigene Ordnung entgegen; lasst Formation gegen Formation prallen, spaltet im Kampf die Häupter und schaut den Untergang der Welt, den Bhīmasena herbeiführt.“

सत्यप्रतिज्ञःone whose vow is true (truth-pledged)
सत्यप्रतिज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यप्रतिज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
किलindeed/so they say
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल
सूतपुत्रःthe charioteer’s son (Karna)
सूतपुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootसूतपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भारम्burden/weight
भारम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार
FormMasculine, Accusative, Singular
विषहेतcould/should endure, bear
विषहेत:
TypeVerb
Rootवि-षह्
FormOptative (Vidhi-lin), Parasmaipada, 3rd, Singular
कस्मात्from what cause? why?
कस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
व्यूहम्battle-array/formation
व्यूहम्:
Karma
TypeNoun
Rootव्यूह
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रतिव्यूह्यhaving counter-arrayed, having formed a counter-formation
प्रतिव्यूह्य:
TypeVerb
Rootप्रति-वि-ऊह्
FormLyap (absolutive/gerund), Active
शिरांसिheads
शिरांसि:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Plural
भित्त्वाhaving split/cleft (cut through)
भित्त्वा:
TypeVerb
Rootभिद्
FormKtvā (absolutive/gerund), Active
लोकक्षयम्destruction of the world/people
लोकक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootलोकक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
पश्यतsee! behold!
पश्यत:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperative (Lot), Parasmaipada, 2nd, Plural
भीमसेनात्from/at the hands of Bhimasena
भीमसेनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Ablative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśaṃpāyana
S
Sūtaputra (Karṇa)
B
Bhīmasena (Bhīma)
P
Pāṇḍavas
P
Pāṇḍava-senā
V
vyūha (battle formation)