Shloka 36

एकं प्रहारं यं दद्यां भीमाय रुषितो नृप । स एवैनं नयेद्‌ घोर: क्षिप्रं वैवस्वतक्षयम्‌,महाराज! मैं रोषमें भरकर भीमसेनपर गदाका जो एक बार प्रहार करूँगा, वह अत्यन्त भयंकर एक ही आघात उन्हें शीघ्र ही यमलोक पहुँचा देगा

ekaṃ prahāraṃ yaṃ dadyāṃ bhīmāya ruṣito nṛpa | sa evainaṃ nayed ghoraḥ kṣipraṃ vaivasvatakṣayam ||

O König! Wenn ich, vom Zorn erfüllt, Bhīma auch nur einen einzigen Keulenschlag versetzte, dann würde dieser eine Schlag — furchtbar an Wucht — ihn rasch in die Wohnstatt des Vaivasvata (Yama) senden.

एकम्one (single)
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रहारम्blow, strike
प्रहारम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रहार
FormMasculine, Accusative, Singular
यम्which
यम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Accusative, Singular
दद्याम्I would give / I might deliver
दद्याम्:
Karta
TypeVerb
Rootदा
FormOptative (Vidhi-lin), 1st, Singular, Parasmaipada
भीमायto Bhima
भीमाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Dative, Singular
रुषितःangered
रुषितः:
Karta
TypeAdjective
Rootरुषित
FormMasculine, Nominative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
सःthat (blow), it
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
नयेत्would lead / would take
नयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootनी
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
घोरःterrible
घोरः:
Karta
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
वैवस्वतक्षयम्the abode of Vaivasvata (Yama), death-realm
वैवस्वतक्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैवस्वतक्षय
FormMasculine, Accusative, Singular
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular

दुर्योधन उवाच

D
Duryodhana
B
Bhīma (Bhīmasena)
V
Vaivasvata (Yama)
G
Gadā (mace, implied by context)

Educational Q&A

The verse highlights how anger and ego distort judgment: Duryodhana’s confidence is expressed as a death-threat born of krodha, illustrating the ethical peril of boastful, wrath-driven speech that accelerates conflict rather than restraint and dharma.

In Udyoga Parva’s pre-war negotiations and rising tensions, Duryodhana speaks to a king (nṛpa), declaring that if he strikes Bhīma even once—implicitly with his mace—he could quickly kill him, invoking Yama’s realm (vaivasvata-kṣaya) to emphasize lethal intent.