Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

अर्जुन-माहात्म्य-चिन्ता

Dhṛtarāṣṭra’s Appraisal of Arjuna’s Strategic Supremacy

मन्युस्तस्य कथं शाम्येन्मन्दान्‌ प्रति य उत्थित: । निश्चय ही द्रोणाचार्य और कर्णका वध हो जानेपर हमारे पक्षके लोग शान्त हो जायूँगे अथवा अर्जुनके मारे जानेपर पाण्डव शान्त हो बैठेंगे, परंतु अर्जुनका वध करने-वाला तो कोई है ही नहीं, उन्हें जीतनेवाला भी संसारमें कोई नहीं है। मेरे मन्दबुद्धि पुत्रोंके प्रति उनके हृदयमें जो क्रोध जाग उठा है, वह कैसे शान्त होगा? ।। ८ है ।। अन्ये>प्यस्त्राणि जानन्ति जीयन्ते च जयन्ति च

dhṛtarāṣṭra uvāca | manyus tasya kathaṁ śāmyen mandān prati ya utthitaḥ | niścayaṁ hi droṇācārya-karṇayoḥ vadhe kṛte ’smat-pakṣyāḥ śāntā bhaveyuḥ, athavā ’rjune nihate pāṇḍavāḥ śāmyeyuḥ | kintu ’rjunasya vadhakartā kaścid eva nāsti, jetuṁ ca taṁ loke kaścid na śaknoti | mama manda-buddhi-putrān prati tasya hṛdaye yo manyur utthitaḥ sa kathaṁ praśāmyet ||

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Wie sollte sein Zorn, der sich gegen meine törichten Söhne erhoben hat, je besänftigt werden? Gewiss: Wenn Droṇa und Karṇa fallen, wird unsere Seite niedergezwungen; oder, wenn Arjuna fällt, werden die Pāṇḍavas in Ruhe dasitzen. Doch es gibt keinen, der Arjuna wahrhaft töten könnte, und keinen in der Welt, der ihn überwinden kann. Wie also soll der Grimm, der in seinem Herzen gegen meine verirrten Söhne aufgestiegen ist, zur Ruhe kommen?“

मन्युःanger, wrath
मन्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमन्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/that
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
शाम्येत्would subside, be pacified
शाम्येत्:
TypeVerb
Rootशम्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
मन्दान्dull-witted, slow
मन्दान्:
Karma
TypeAdjective
Rootमन्द
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिtowards, against
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
यःwho/which
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्थितःarisen, sprung up
उत्थितः:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
FormPast active participle (kta), Masculine, Nominative, Singular
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अस्त्राणिweapons (missiles)
अस्त्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Accusative, Plural
जानन्तिknow
जानन्ति:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Parasmaipada
जीयन्तेare conquered, lose
जीयन्ते:
TypeVerb
Rootजि
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Atmanepada
and
:
TypeIndeclinable
Root
जयन्तिconquer, win
जयन्ति:
TypeVerb
Rootजि
FormPresent (Lat), 3rd, Plural, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root

धृतराष्ट उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
D
Droṇācārya (Droṇa)
K
Karṇa
A
Arjuna
P
Pāṇḍavas
K
Kauravas (implied as 'our side')