Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Sanatsujāta on Vedic Learning, Truth (Satya), and the Discipline of Dama–Tyāga–Apramāda

ध्तराष्ट्र रवाच आभाति शुक्लमिव लोहितमिवाथो कृष्णमथाज्जनं काद्रवं वा । सद्ब्रह्मण: पश्यति योअत्र विद्वान्‌ कथं रूप॑ं तदमृतमक्षरं पदम्‌,धृतराष्ट्र बोले--विद्वान्‌ पुरुष यहाँ सत्यस्वरूप परमात्माके जिस अमृत एवं अविनाशी परमपदका साक्षात्कार करते हैं, उसका रूप कैसा है? क्‍या वह सफेद-सा, लाल-सा, काजल-सा काला या सुवर्ण-जैसे पीले रंगका प्रतीत होता है?

dhṛtarāṣṭra uvāca | ābhāti śuklam iva lohitam ivātho kṛṣṇam athāñjanaṁ kādravaṁ vā | sad-brahmaṇaḥ paśyati yo ’tra vidvān kathaṁ rūpaṁ tad amṛtam akṣaraṁ padam ||

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Wenn ein Weiser hier den wahren Brahman unmittelbar schaut, welche Gestalt scheint jener höchste, unsterbliche und unvergängliche Zustand zu haben? Erscheint er weiß, oder rot, oder schwarz wie Kajal, oder goldgelb?“

धृतराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
आभातिappears, shines forth
आभाति:
TypeVerb
Rootभा
FormPresent, 3rd, Singular
शुक्लम्white
शुक्लम्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुक्ल
FormNeuter, Accusative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
लोहितम्red
लोहितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootलोहित
FormNeuter, Accusative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
अथor else; then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
कृष्णम्black, dark
कृष्णम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृष्ण
FormNeuter, Accusative, Singular
अथor else; then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अञ्जनम्collyrium; lampblack (kohl)
अञ्जनम्:
Karma
TypeNoun
Rootअञ्जन
FormNeuter, Accusative, Singular
काद्रवम्yellowish/golden (as of gold)
काद्रवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकाद्रव
FormNeuter, Accusative, Singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
सत्true, real
सत्:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्रह्मणःof Brahman (the Absolute)
ब्रह्मणः:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormNeuter, Genitive, Singular
पश्यतिsees, beholds
पश्यति:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, 3rd, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
विद्वान्a wise man, knower
विद्वान्:
Karta
TypeNoun
Rootविद्वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
रूपम्form, appearance
रूपम्:
Karma
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Accusative, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
अमृतम्immortal, deathless
अमृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअमृत
FormNeuter, Accusative, Singular
अक्षरम्imperishable
अक्षरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअक्षर
FormNeuter, Accusative, Singular
पदम्state, abode, supreme position
पदम्:
Karma
TypeNoun
Rootपद
FormNeuter, Accusative, Singular

सनत्सुजात उवाच

D
Dhṛtarāṣṭra
B
Brahman (sat-brahman)
A
amṛta akṣara padam (the immortal imperishable supreme state)