Shloka 21
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Pramāda as Mṛtyu
Chapter 42
यस्त्वेते भ्य: प्रभवेद् द्वादशभ्य: सर्वामपीमां पृथिवीं स शिष्यात् । त्रिभिद्वाभ्यामेकतो वार्थितो य- स्तस्य स्वमस्तीति स वेदितव्य:,जो इन बारह व्रतों (गुणों)-पर अपना प्रभुत्व रखता है, वह इस सम्पूर्ण पृथ्वीके मनुष्योंको अपने अधीन कर सकता है। इनमेंसे तीन, दो या एक गुणसे भी जो युक्त है, उसके पास सभी प्रकारका धन है, ऐसा समझना चाहिये
yaḥ tv ete bhyaḥ prabhaved dvādaśabhyaḥ sarvām apīmāṃ pṛthivīṃ sa śiṣyāt | tribhir dvābhyām ekato vārthito yaḥ tasya svam astīti sa veditavyaḥ ||
Sanatsujāta sprach: „Wer die Meisterschaft über diese zwölf (Gelübde/Tugenden) gewinnt, kann die ganze Erde unter Zucht bringen. Und selbst wer mit drei, oder zwei, ja auch nur mit einer von ihnen begabt ist—wenn man ihn um Rat ersucht—soll als einer gelten, der wahren Reichtum in sich selbst besitzt.“
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
True sovereignty begins with self-mastery: one who governs the set of twelve virtues can govern others; even partial possession of these virtues is itself real wealth and makes a person worthy of being consulted.
In the Udyoga Parva dialogue, Sanatsujāta instructs the king on ethical discipline and inner excellence, presenting virtue as the foundation of authority and prosperity rather than mere external power.