Shloka 36
जिसका चरित्र निन्दनीय है, जो मूर्ख, गुणोंमें दोष देखनेवाला, अधार्मिक, बुरे वचन बोलनेवाला और क्रोधी है, उसके ऊपर शीघ्र ही अनर्थ (संकट) टूट पड़ते हैं ।। अविसंवादनं दानं समयस्याव्यतिक्रम: । आवर्तयन्ति भूतानि सम्यक्प्रणिहिता च वाक्,ठगी न करना, दान देना, प्रतिज्ञाका उल्लंघन न करना और अच्छी तरह कही हुई बात --ये सब सम्पूर्ण भूतोंको अपना बना लेते हैं
yasya caritraṁ nindanīyaṁ yaḥ mūrkho guṇeṣu doṣa-darśī adhārmiko durvākya-vādī ca krodhī; tasya upari śīghram anarthāḥ patanti. avisaṁvādanam dānaṁ samayasya avyatikramaḥ; āvartayanti bhūtāni samyak-praṇihitā ca vāk.
Vidura sagt: Wenn das Verhalten eines Menschen tadelnswert ist—wenn er töricht ist, selbst in Tugenden Fehler sucht, ungerecht handelt, hart spricht und schnell zornig wird—dann stürzen Unheile bald über ihn herein. Dagegen gewinnen Wahrhaftigkeit ohne Trug, Freigebigkeit, das Nichtbrechen des gegebenen Wortes und eine wohlbedachte, rechte Rede alle Wesen und ziehen ihr Vertrauen an.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Vidura contrasts two paths: blameworthy character traits (folly, fault-finding, unrighteousness, harsh speech, anger) quickly invite disaster, while integrity in dealings, generosity, keeping one’s pledge, and well-considered speech win trust and goodwill from all.
In the Udyoga Parva, Vidura delivers moral counsel (nīti) amid rising political tension, urging ethical self-control and trustworthy conduct as the foundation for stability and influence.