Shloka 69
Udyoga-parva Adhyāya 34 — Vidura’s Counsel on Deliberation, Speech-Discipline, and Dharmic Kingship
जीर्णमन्नं प्रशंसन्ति भार्या च गतयौवनाम् । शूरं विजितसंग्रामं गतपारं तपस्विनम्,सज्जन पुरुष पच जानेपर अन्नकी, (निष्कलंक) यौवन बीत जानेपर स्त्रीकी, संग्राम जीत लेनेपर शूरकी और संसारसागरको पार कर लेनेपर तपस्वीकी प्रशंसा करते हैं
jīrṇam annaṁ praśaṁsanti bhāryāṁ ca gatayauvanām | śūraṁ vijitasaṅgrāmaṁ gatapāraṁ tapasvinam ||
Vidura erkennt ein weltliches Muster: Man lobt Speise erst, wenn sie abgestanden ist; die Gattin erst, wenn ihre Jugend vergangen ist; den Helden erst, wenn er die Schlachten bereits gewonnen hat; und den Asketen erst, wenn er das ferne Ufer erreicht hat—also den mühevollen Übergang von Leben und Zucht vollendet. Der ethische Stachel lautet: Die Gesellschaft hält Ehre oft zurück, bis Nutzen, Schönheit oder Ringen schon vorbei sind; das Lob kommt zu spät, wenn es nichts mehr kostet, statt als rechtzeitige Anerkennung, die das Dharma in der Gegenwart stärkt.
विदुर उवाच
Educational Q&A
The verse criticizes delayed appreciation: people often praise only after value has faded or the struggle is already over. Vidura implies that true dharmic conduct is to recognize and honor merit, effort, and virtue in time—when encouragement and respect can actually support right action.
In Vidura’s counsel (vidura-nīti) within the Udyoga Parva, he offers sharp observations about human behavior and courtly society. Here he lists examples—stale food, an aged wife, a battle-worn victor, and an ascetic who has ‘crossed over’—to show how praise is commonly postponed until it is safe, conventional, or costless.