Shloka 47
Adhyaya 32: Saṃjaya’s Return, Audience with Dhṛtarāṣṭra, and Ethical Admonition
एकमेवाद्धितीयं तद् यद् राजन् नावबुध्यसे । सत्यं स्वर्गस्यथ सोपानं पारावारस्य नौरिव,राजन! जैसे समुद्रके पार जानेके लिये नाव ही एकमात्र साधन है, उसी प्रकार स्वर्गके लिये सत्य ही एकमात्र सोपान है, दूसरा नहीं; किंतु आप इसे नहीं समझ रहे हैं
ekam evādvitīyaṁ tad yad rājan nāvabudhyase | satyaṁ svargasyātha sopānaṁ pārāvārasya naur iva ||
Vidura sagt zum König: O König, es gibt eine einzige Wahrheit—ohne zweite—die du nicht begreifst. Wie nur ein Boot das Mittel ist, den Ozean zum fernen Ufer zu überqueren, so ist Wahrhaftigkeit allein die sichere Stufenleiter zum Himmel; es gibt keinen Ersatz.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Truthfulness (satya) is presented as the sole, unsurpassed means to attain heaven—just as a boat is the essential means to cross an ocean. Vidura stresses that no alternative—status, strategy, or ritual without truth—can replace satya.
In the Udyoga Parva, Vidura counsels King Dhṛtarāṣṭra during the tense pre-war negotiations. He admonishes the king for not grasping a basic moral principle: that adherence to truth and righteousness must guide royal decision-making, especially amid looming conflict.