Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Adhyāya 20 — Rājadharma Argument for Paternal Inheritance and Timely Conciliation

अपरे पुरुषव्याप्रा: सहस्राक्षोहिणीसमा: । सात्यकिर्भीमसेनश्व॒ यमौ च सुमहाबलौ,“इसके सिवा सात्यकि, भीमसेन तथा महाबली नकुल-सहदेव आदि जो दूसरे पुरुषसिंह वीर हैं, वे अकेले हजार अक्षौहिणी सेनाओंके समान हैं

apare puruṣa-vyāprāḥ sahasrākṣauhiṇī-samāḥ | sātyakir bhīmasenaś ca yamau ca su-mahā-balau ||

Vaiśampāyana sprach: „Und außer diesen gibt es weitere Helden, Löwen unter den Männern, deren Tüchtigkeit erwiesen ist—wie Sātyaki, Bhīmasena und die Zwillingsbrüder (Nakula und Sahadeva), von gewaltiger Kraft; jeder von ihnen kommt tausend Akṣauhiṇīs an Truppen gleich.“

अपरेothers
अपरे:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Plural
पुरुषव्याप्राःtiger-like men, man-lions (heroic men)
पुरुषव्याप्राः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुषव्याघ्र
FormMasculine, Nominative, Plural
सहस्रa thousand
सहस्र:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Singular
अक्षौहिणीan akshauhini (army unit)
अक्षौहिणी:
Karma
TypeNoun
Rootअक्षौहिणी
FormFeminine, Accusative, Singular
समाःequal to
समाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Plural
सात्यकिःSatyaki
सात्यकिः:
Karta
TypeNoun
Rootसात्यकि
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
यमौthe twins (Nakula and Sahadeva)
यमौ:
Karta
TypeNoun
Rootयम
FormMasculine, Nominative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
सुमहाबलौvery mighty
सुमहाबलौ:
Karta
TypeAdjective
Rootसुमहाबल
FormMasculine, Nominative, Dual

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sātyaki
B
Bhīmasena (Bhīma)
N
Nakula
S
Sahadeva
A
akṣauhiṇī (army unit)

Educational Q&A

The verse highlights the epic idea that dharmic resolve and exceptional personal valor can be depicted as strategically decisive—so much so that a single steadfast hero is praised as equaling vast armies—thereby stressing responsibility, courage, and the grave moral weight of choosing war.

Vaiśampāyana is enumerating and praising key warriors, stating that Sātyaki, Bhīma, and the twin Pāṇḍavas (Nakula and Sahadeva) possess such might that each is comparable to a thousand akṣauhiṇīs, amplifying the sense of looming conflict and the formidable strength on the Pāṇḍava side.