Shloka 8
Drupada’s Alarm and Inquiry Regarding Śikhaṇḍinī (द्रुपदस्य भय-विमर्शः)
भीष्म उवाच इत्युक्त्वा समयं तत्र चक्राते तावुभौ नृप । अन्यो<न्यस्याभिसंदेहे तौ संक्रामयतां ततः,भीष्मजी कहते हैं--नरेश्वर! इस प्रकार बात करके उन्होंने परस्पर प्रतिज्ञा कर ली तथा उन दोनोंने एक-दूसरेके शरीरमें अपने-अपने पुरुषत्व और स्त्रीत्वका संक्रमण करा दिया। भारत! स्थूणाकर्ण यक्षने उस शिखण्डिनीके स्त्रीत्वको धारण कर लिया और शिखण्डिनीने यक्षका प्रकाशमान पुरुषत्व प्राप्त कर लिया
bhīṣma uvāca | ity uktvā samayaṃ tatra cakrāte tāv ubhau nṛpa | anyo'nyasyābhisandehe tau saṃkrāmayatāṃ tataḥ |
Bhīṣma sprach: „O König, nachdem sie so gesprochen hatten, schlossen die beiden dort einen gegenseitigen Bund. Dann bewirkten sie, in der Absicht einander zu tauschen, eine Übertragung—jeder gab dem anderen seine eigene geschlechtliche Natur weiter.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the binding force of a samaya (solemn agreement) and the ethical weight of intentional action: once a pledge is made, the parties act to fulfill it, even through extraordinary means, underscoring responsibility to one’s word and the consequences such commitments set in motion.
After speaking, the two parties conclude a mutual pact and then carry out an exchange—each causes their own sexual nature to be transferred to the other—setting up the later narrative role of Shikhaṇḍin in the events leading to the Kurukṣetra war.