Shloka 7
भीष्म–रामयुद्धवर्णनम्
Bhīṣma’s Account of the Strategic Engagement with Rāma Jāmadagnya
ततोऊहं विप्रमुख्यैस्तैर्यैरस्मि पतितो रथात् । उत्थापितो धृतश्चैव मा भैरिति च सान्त्वित:,राजेन्द्र! ऐसी प्रार्थना करके बाणोंसे क्षत-विक्षत हुआ मैं रात्रिके अन्तमें प्रभातके समय दाहिनी करवटसे सो गया। महाराज! कुरुश्रेष्ठ! तत्पश्चात् जिन ब्राह्मणशिरोमणियोंने रथसे गिरनेपर मुझे थाम लिया और उठाया था तथा “डरो मत” ऐसा कहकर सान्त्वना दी थी, उन्हीं लोगोंने मुझे सपनेमें दर्शन दे मेरे चारों ओर खड़े होकर जो बात कही थी, उसे बताता हूँ, सुनो--
tato ’haṃ vipramukhyais tair yair asmi patito rathāt | utthāpito dhṛtaś caiva mā bhair iti ca sāntvitaḥ | rājendra! etāṃ prārthanāṃ kṛtvā bāṇaiḥ kṣata-vikṣato ’haṃ rātry-ante prabhāta-samaye dāhiṇī-karavaṭena suptaḥ | mahārāja! kuruśreṣṭha! tataḥ paścāt ye brāhmaṇa-śiromaṇayas rathād patane māṃ dhṛtvā samutthāpitavantaḥ “mā bhaiḥ” iti ca sāntvayām āsuḥ, te eva svapne darśanaṃ dattvā mama caturdiśaṃ sthitvā yāṃ vācam ūcuḥ, tāṃ te kathayiṣyāmi—śṛṇu ||
Bhīṣma sprach: „Dann erschienen jene erhabensten Brahmanen—die mich auffingen, als ich vom Wagen stürzte, mich aufrichteten, stützten und mit den Worten ‚Fürchte dich nicht‘ trösteten—(erneut). O König! Nachdem ich diese Bitte ausgesprochen hatte, von Pfeilen verwundet und zerfetzt, legte ich mich am Ende der Nacht, bei Tagesanbruch, auf meine rechte Seite. O großer König, Bester der Kurus! Daraufhin gewährten mir eben diese brahmanischen Weisen eine Vision im Traum; rings um mich stehend, sprachen sie gewisse Worte. Ich will dir sagen, was sie sprachen—höre.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even amid the violence and injury of war, fear is to be met with steadiness and moral reassurance; the verse highlights the protective, guiding role of righteous Brahmins and the importance of receiving counsel with a composed mind.
Bhishma recounts that after being wounded by arrows and falling from a chariot, he was helped and consoled by eminent Brahmins. Later, at dawn, he lay down on his right side and then saw those same Brahmins appear in a dream, standing around him and speaking words he is about to report.