Shloka 15
भीष्मकृतः पाण्डवपक्ष-महारथ-प्रशंसा
Bhishma’s appraisal of Pandava-aligned chariot-warriors
तेजोवधमिमं कुर्याद् विभेदयिषुराहवे । यथा त्वं गुणविद्वेषादपरागं चिकीर्षसि,“तुम कौरवोंका सदा अहित करते हो; परंतु राजा दुर्योधन इस बातको नहीं समझते हैं। तुम मेरे गुणोंके प्रति द्वेष रखनेके कारण जिस प्रकार राजाओंकी मुझपर विरक्ति कराना चाहते हो, वैसा प्रयत्न तुम्हारे सिवा दूसरा कौन कर सकता है? इस समय युद्धका अवसर उपस्थित है और समान श्रेणीके उदारचरित राजा एकत्र हुए हैं; ऐसे अवसरपर आपसमें भेद (फूट) उत्पन्न करनेकी इच्छा रखकर कौन पुरुष अपने ही पक्षके योद्धाका इस प्रकार तेज और उत्साह नष्ट करेगा?
tejovadham imaṁ kuryād vibhedayiṣur āhave | yathā tvaṁ guṇavidveṣād aparāgaṁ cikīrṣasi ||
Bhīṣma sprach: „Wer, der mitten im Kampf Zwietracht säen will, würde so etwas tun—den Eifer und den Geist eines Kriegers der eigenen Seite zerstören? So wie du aus Hass auf meine Tugenden die Könige von mir abwenden willst, so versuchst du auch jetzt, in diesem Augenblick, einen Riss zu erzeugen—da die Stunde des Krieges gekommen ist und edle Könige gleichen Ranges sich versammelt haben.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even amid conflict, undermining one’s own side through envy-driven factionalism is ethically blameworthy; true leadership preserves unity and morale rather than sabotaging allies for personal animus.
Bhīṣma rebukes a divisive interlocutor, accusing him of trying to alienate allied kings from Bhīṣma out of jealousy of Bhīṣma’s virtues, and condemns the attempt to weaken a comrade’s martial spirit at the very moment when battle is imminent and kings have assembled.