Shloka 21

Udyoga-parva Adhyāya 165 — Bhīṣma’s Appraisal and Karṇa’s Rebuttal (भीष्म–कर्ण विवादः)

Devanagari script

गौतमस्य महर्षेर्य आचार्यस्य शरद्वत: । कार्तिकेय इवाजेय: शरस्तम्बात्‌ सुतो&भवत्‌,गौतमवंशी महर्षि आचार्य शरद्वानके पुत्र कृपाचार्य कार्तिकेयकी भाँति सरकण्डोंसे उत्पन्न हुए हैं और उन्हींकी भाँति अजेय भी हैं

Transliteration

gautamasya maharṣer ya ācāryasya śaradvatāḥ | kārtikeya ivājeyaḥ śarastambāt suto 'bhavat ||

Translation

Bhīṣma sprach: „Aus der Linie des großen Weisen Gautama zeugte der verehrte Lehrer Śaradvat einen Sohn, der aus einem Büschel Schilf hervorging—unbesiegbar wie Kārtikeya. Damit wird Kṛpas außergewöhnliche Herkunft und seine gewaltige Kraft offenbar.“

Word by Word

• गौतमस्य: of Gautama
• गौतमस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: गौतम
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• महर्षेः: of the great sage
• महर्षेः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: महर्षि
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• आचार्यस्य: of the teacher
• आचार्यस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: आचार्य
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• शरद्वतः: of Śaradvat
• शरद्वतः: Sambandha
• Type: Noun
• Root: शरद्वत्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• कार्तिकेयः: Kārtikeya
• कार्तिकेयः: Upamana
• Type: Noun
• Root: कार्तिकेय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• इव: like, as
• इव: Upamana
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• अजेयः: unconquerable
• अजेयः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अजेय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• शरस्तम्बात्: from a clump of reeds
• शरस्तम्बात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: शर-स्तम्ब
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• सुतः: a son
• सुतः: Karta
• Type: Noun
• Root: सुत
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभवत्: was/became
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Gautama
• Śaradvat
• Kārtikeya (Skanda)
• Śara-stamba (reed clump)
• Kṛpa (implied as the son)