Shloka 39
भीष्मस्य सेनापत्यप्रतिज्ञा तथा रथसंख्यावर्णनम् | Bhishma Accepts Command and Enumerates Kaurava Strength
सहदेवो<पि नृपते इदमाह वचोड<र्थवत् | सुयोधन मतिर्या ते वृथैषा ते भविष्यति,राजन! तदनन्तर सहदेवने भी यह सार्थक वचन कहा--“महाराज दुर्योधन! आज जो तेरी बुद्धि है, वह व्यर्थ हो जायगी। इस समय हमारे इस महान् क्लेशका जो तू हर्षोत्फुल्ल होकर वर्णन कर रहा है, इसका फल यह होगा कि तू अपने पुत्र, कुटुम्बी तथा बन्धुजनोंसहित शोकमें डूब जायगा'
sahadevo ’pi nṛpate idam āha vaco ’rthavat | suyodhana matir yā te vṛthaiṣā te bhaviṣyati, rājan |
Auch Sahadeva sprach bedeutungsvolle Worte: „O König Suyodhana (Duryodhana), der Entschluss, an dem du jetzt festhältst, wird sich als vergeblich erweisen. Die Freude, mit der du unser gegenwärtiges Leid schilderst, wird dir zu Kummer reifen – bis du zusammen mit deinen Söhnen, Verwandten und Verbündeten im Schmerz versinkst.“
संजय उवाच
Educational Q&A
Arrogant confidence rooted in injustice is ultimately self-defeating. Rejoicing in another’s suffering and persisting in wrongful resolve (mati) leads to inevitable sorrow for oneself and one’s dependents—an ethical warning about pride, cruelty, and the karmic consequences of adharma.
In Sañjaya’s report, Sahadeva addresses Duryodhana directly, predicting that Duryodhana’s present determination will fail and that his gloating over the Pāṇḍavas’ hardship will culminate in his own overwhelming grief, affecting his sons and wider kin-group.