Shloka 7
Adhyāya 160: Arjuna’s Envoy-Message—Critique of Borrowed Valor and Pre-dawn Mobilization
Devanagari script
पराजितो$सि द्यूतेन कृष्णा चानायिता सभाम् | शकक््यो<मर्षो मनुष्येण कर्तु पुरुषमानिना,“तुम जुएमें हारे और तुम्हारी पत्नी द्रौपदीको सभामें लाया गया। इस दशामें अपनेको पुरुष माननेवाला प्रत्येक मनुष्य क्रोध कर सकता है
Transliteration
parājito ’si dyūtena kṛṣṇā cānāyitā sabhām | śakyo ’marṣo manuṣyeṇa kartuṃ puruṣa-māninā ||
Translation
Ulūka sagte: „Du wurdest im Würfelspiel besiegt, und Kṛṣṇā (Draupadī) wurde in die königliche Versammlung geschleift. In einer solchen Lage kann jeder, der sich darauf etwas einbildet, ein ‘Mann’ zu sein, in Zorn und Empörung aufstehen.“
Word by Word
पराजितःdefeated
पराजितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपराजित (√जि + परा, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Root√अस्
FormPresent (Lat), Second, Singular
द्यूतेनby gambling / in the game of dice
द्यूतेन:
Karana
TypeNoun
Rootद्यूत
FormNeuter, Instrumental, Singular
कृष्णाKrishna (Draupadi)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आनायिताhas been brought (caused to be brought)
आनायिता:
TypeVerb
Rootआनायित (√नी + आ, णिच्, क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
सभाम्to the assembly hall
सभाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसभा
FormFeminine, Accusative, Singular
शक्यःpossible / able
शक्यः:
TypeAdjective
Rootशक्य (√शक्, यत्)
FormMasculine, Nominative, Singular
अमर्षःanger / indignation
अमर्षः:
Karma
TypeNoun
Rootअमर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
मनुष्येणby a man
मनुष्येण:
Karta
TypeNoun
Rootमनुष्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
कर्तुम्to do / to make
कर्तुम्:
TypeVerb
Root√कृ
FormInfinitive (Tumun)
पुरुषमानिनाby one who prides himself on being a man
पुरुषमानिना:
Karta
TypeAdjective
Rootपुरुषमानिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
उलूक उवाच
Characters & Entities
U
UlūkaK
Kṛṣṇā (Draupadī)S
sabhā (royal assembly)D
dyūta (dice-game)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes